De zaal fluistert en kijkt alleen nog naar Bouterse

Voor het eerst sinds de onafhankelijkheid in 1975 bezocht een Nederlandse minister-president Suriname. ,,Een verrijking'', noemde premier Balkenende zijn bezoek aan de 30-jarige oud-kolonie.

Met grote zwarte zonnebril op komt parlementariër Desi Bouterse de buitengewone zitting van De Nationale Assemblee, het Surinaamse parlement, binnengelopen. De vergadering is het begin van de plechtigheden op de 30ste verjaardag van de Surinaamse onafhankelijkheid.

Even later kondigen politiesirenes de komst van premier Jan Peter Balkenende aan. Hij is de eerste Nederlandse premier die Suriname sinds de onafhankelijkheid bezoekt. Het Surinaamse staatshoofd, Ronald Venetiaan, heet hem en de overige buitenlandse gasten welkom. Zodra Venetiaan het woord neemt, staat Bouterse met zijn 15-koppige NDP-fractie op om de zaal te verlaten. Bij de daaropvolgende toespraak van Balkenende komen ze even terug, dralen bij hun stoelen, en verlaten opnieuw het podium. De afleidingsmanoeuvre is gelukt: de zaal fluistert en kijkt alleen nog naar Bouterse.

De voorspelbare actie van Bouterse – de NDP-fractie verliet het parlement onlangs ook op gelijksoortige demonstratieve wijze tijdens het voorlezen van de regeringsverklaring – was de enige smet op de onafhankelijkheidsviering. Na de parlementsvergadering volgt op het Onafhankelijkheidsplein het traditionele defilé. De landing van vijf Venezolaanse parachutisten vormt de spectaculaire afsluiting van de plechtigheden.

Voor gewone Surinamers ligt het bezoek van Balkenende in de marge van de viering van dertig jaar onafhankelijkheid. Het is leuk dat er een Nederlandse premier is, en het zou nog leuker zijn geweest als de koningin was gekomen, maar Suriname is nu toch vooral met zichzelf bezig.

Voor Balkenende lag het zwaartepunt vooral op de eerste dag van zijn bezoek, toen de premier een aantal maatschappelijke instanties bezocht. Zo sprak hij op de Anton de Kom Universiteit met studenten, wat uitmondde in een college van de voormalig bijzonder hoogleraar christelijk sociaal denken.

,,Wat is uw visie op de toekomst, hoe ziet Suriname er over dertig jaar uit?'', wilde Balkenende van de jongeren weten. Politieke verjonging, integriteit, economische zelfstandigheid, visie en onderwijs dat daarop aansluit, was het antwoordvan de studenten. Volgens Tsoei Tjien Cheung (25) zijn Surinamers te snel tevreden. ,,Je mag in het leven nooit tevreden zijn.'' Dat vond de premier wel een ,,wetenschappelijke gedachte''.

De Surinaamse studenten troffen een ontspannen man, opmerkelijk ad rem en ver verwijderd van de houterig aandoende premier die vrijwel dagelijks op de Nederlandse beeldbuis verschijnt. ,,Normaal gesproken loop ik gewoon de collegezaal in, maar laten we er niet helemaal een bende van maken'', begon hij nog, maar al snel zat de premier bij studenten op tafel. Volgens rechtenstudent Ebu Jones (23) was dat vooral een tactiek. ,,Door ons vragen te stellen en zich informeel op te stellen heeft hij de interactie geseald. Ik wilde graag over Bouterse beginnen, maar daar kreeg ik geen gelegenheid voor.''

Balkenende, zo vindt Janice Mulier, had nooit mogen zeggen dat hij Bouterse geen hand wilde geven. ,,Hij moet juist laten zien hoe het hoort'', aldus de 23-jarige studente public administration. Veel Surinamers menen dat door de ex-legerleider af te wijzen, de premier ook geen respect toont voor een groot deel van Surinaamse kiezers die op hem hebben gestemd. Balkenende wil Bouterse onder meer niet zien omdat hij is veroordeeld wegens drugshandel in Nederland. Bovendien staat de ex-legerleider op verzoek van Den Haag internationaal gesignaleerd.

Balkenende ziet zijn bezoek aan Suriname als ,,een verrijking''. Vooral in de omgang van verschillende bevolkingsgroepen kan Nederland nog iets van Suriname leren, zo benadrukte hij ook op universiteit.

Maar volgens studente Widia Manniesing is het juist de etnische component die de ontwikkeling van Suriname doet stagneren: ,,Wij proberen elkaar hier altijd te ontzien, daarom durft niemand visie te tonen of een beslissing te nemen'', zegt ze nadat Balkenende's beveiligde colonne het universiteitsterrein heeft verlaten. Haar vriendinnen knikken instemmend. ,,Wij hebben hier geen etnische verschillen, omdat we weten dat we elkaar zo weer nodig hebben. Onze gezamenlijke achtergrond is de bindende factor.''