De bal, de drank en de vrouwen

De vijfde Beatle is niet meer. Na John Lennon en George Harrison is gistermiddag George Best overleden. Hij was de eerste internationale voetbalster met de allure van een popidool. De 59-jarige Noord-Ier overleed in een Londens ziekenhuis aan inwendige bloedingen als gevolg van overvloedig alcoholgebruik. Op Old Trafford, de thuishaven van Manchester United, hangen de vlaggen vandaag halfstok. De spelers van zijn oude club zullen rouwbanden dragen.

Best dankte zijn bijnaam van `vijfde Beatle' aan een Portugese journalist, die in 1966 over een Europa-Cupwedstrijd van Benfica moest schrijven. De topclub uit Lissabon had die bewuste avond op eigen veld met 5-1 verloren van Manchester United. Best ging als een wervelwind tekeer en scoorde twee keer in het oude Estadio da Luz. De Portugese verslaggever vergeleek de langharige dribbelaar als eerste schrijver met de Fab Four uit Liverpool.

Best sprak later van een eretitel. Andersom bewonderden de vier bandleden van de Beatles hun voetballende alter ego uit Manchester. Toen Paul McCartney hem met zijn vrouw Linda na een gezamenlijk cafébezoek `we love you, George' toefluisterde, verscheen volgens de tweede Beatle een betoverende glimlach op het ongeschoren gelaat van Best.

Hij dronk graag wijn, sherry, whisky en champagne. Gokken en in snelle auto's rijden waren andere hobby's van `Good, better, Best'. Hij zat in 1984 én in 2004 in de gevangenis wegens rijden onder invloed. In een van zijn biografieën verklaarde Best: ,,Ik zou moeilijk kunnen kiezen tussen het maken van een winnende goal tegen Liverpool of een nacht doorbrengen met Miss Universe. Gelukkig hoefde ik niet te kiezen, want beide is me gelukt.'' Een ander beroemd citaat: ,,Ik heb veel geld uitgegeven aan drank, vrouwen en sportwagens. De rest heb ik over de balk gesmeten.''

De grootste womanizer in de Britse voetbalhistorie zou in zijn tweede carrière naar eigen zeggen vijf keer met een Miss World in bed belanden. Hij was er trots op. ,,Quite a record, don't you think?'' Met zijn donkere wenkbrauwen en donkere bakkebaarden was hij niet alleen geliefd bij bakvissen. In een tijd dat voetballers vrijwel uitsluitend werden bewonderd door mannelijke supporters, was hij ook in trek bij sophisticated women die de volkse voetbalsport niet langer de rug toekeerden.

Best was een metroman avant la lettre. Met zijn lange manen en zijn modieuze kleding leek hij rechtstreeks weggelopen van de catwalk. Al tijdens zijn voetballoopbaan was hij eigenaar van een paar boetieks. Hij droeg sieraden en bontjassen, daar waar zijn kalende (Bobby Charlton) en tandeloze (Nobby Stiles) medespelers meer uit de klei getrokken leken. Hij kreeg tienduizend liefdesbrieven per week en zijn club had drie medewerksters in dienst om zijn post te beantwoorden.

Best gold als de meest talentvolle speler aller tijden in het Verenigd Koninkrijk. Hij kon alles: koppen, schieten, dribbelen, slidings en doelpunten maken. De tweebenige Best, van origine een rechtsbuiten maar later een zwervende aanvaller, maakte voor Manchester United 180 treffers in 465 wedstrijden. Hij speelde 37 interlands voor Noord-Ierland. Hij hielp United in 1965 en in 1967 aan de landstitel. In 1970 maakte hij zes goals in de Cup Final tegen Northampton Town.

Best was een geadopteerde zoon van Matt Busby. Deze legendarische manager haalde de 15-jarige spillenbeen naar Old Trafford. Twee seizoenen later debuteerde hij in de First Division, destijds de hoogste afdeling in het Engelse clubvoetbal. Weer een seizoen later speelde hij als 18-jarige zijn eerste interland. Zijn ster was rijzende en de kenners concludeerden al snel dat hij tot het illustere rijtje sterspelers Pelé, Eusebio, Johan Cruijff en Alfredo di Stefano behoorde.

Onvergetelijk waren zijn passeerbewegingen in De Kuip tijdens een kwalificatiewedstrijd tussen Nederland en Noord-Ierland in 1976. Best, voorzien van een beginnende bierbuik, degradeerde de veelgeprezen Brabantse gelegenheidsback Willy van de Kerkhof tot een beginneling. Het waren de laatste stuiptrekkingen van een vedette in verval.

Als international zou hij nooit uitkomen op een EK of een WK, eenvoudigweg omdat de Noord-Ieren zich tijdens Bests gloriejaren nooit voor een titeltoernooi kwalificeerden. Pogingen hem een Engelse nationaliteit aan te smeren, waren tot mislukken gedoemd. De zoon van een havenarbeider uit Belfast zou zijn afkomst niet verloochenen. Zijn vader Dickie zat gisteren, met zijn zoon Calum, aan het sterfbed in Londen. Zijn moeder, een oud-hockeyinternational, was eerder overleden, net als George aan de gevolgen van drankmisbruik.

,,Alleen de voetbalgenen heb ik niet van haar geërfd'', zei de chronische leverpatiënt vorig jaar tegen een journalist van The Observer `met een glimlach die meer verdriet dan vreugde uitstraalt'. Volgens het krantenartikel bracht hij zijn tijd door met het uitlaten van een Ierse setter en het oplossen van kruiswoordpuzzels. Zijn tweede vrouw Alex was vorig jaar van hem gescheiden. Hij onderdrukte zelfmoordneigingen.

De voetballer Best overleed in feite op 27-jarige leeftijd. Op het toppunt van zijn roem werd hij in 1974 door manager Tommy Docherty ontslagen bij Manchester United. Hij verscheen vaker niet dan wel op een training. Volgens Docherty werd hij in het positieve geval vergezeld door een blonde dame of een flinke kater. Best ontkende de eerste en bekende de tweede aantijging. Hij zou nog omzwervingen maken op de Schotse, Engelse en Amerikaanse velden. Alle voetbalavonturen mislukten jammerlijk.

Mede dankzij de watervlugge aanvaller won Manchester United in 1968 als eerste Engelse club de Europa Cup voor landskampioenen. Best maakte op Wembley op fraaie wijze de openingstreffer door de keeper van Benfica à la Cruijff op het verkeerde been te zetten met een snelle kapbeweging. Hij werd in 1968 uitgeroepen tot Europees voetballer van het jaar – de trofee heeft hij in 2003 als gevolg van geldnood voor 150.000 euro moeten verkopen – en eindigde bij de uitverkiezing voor de andere, minder omstreden vedette Bobby Charlton.

Deze oud-ploeggenoot en voorbeeldig huisvader, die hem vaak bekritiseerde om zijn losbandige levenswandel, bezocht hem gisteren in Cromwell Hospital, waar een bewusteloze Best begin oktober met spoed werd opgenomen. Hij leed aan een nier- en later ook een longinfectie, nadat hij doktersadviezen had genegeerd en toch weer aan het drinken was geslagen. In 2002 had hij een nieuwe lever gekregen. Hij moest beloven nooit meer aan de drank te gaan, maar het bloed kroop bij George Best waar het niet kon gaan.