Dag George

George Best mag als een ruïne zijn gestorven, de schoonheid die hij in zijn jonge leven de wereld heeft geschonken, blijft onaangetast. Onvervreemdbaar. Best is meer legende dan wie ook, meer dan Cruijff, Pele en Maradona. Hij is de uitvinder van rapvoetbal. Daarnaast had hij jazz, rock, barok, opera en hele symfonieën in de benen. Dit alles als schooiertje uit Belfast. Je moet er niet aan denken dat George Best in het paradijselijke Betondorp of in het idyllische Purmerend was geboren en getogen hij zou nu nog koning aan de bal zijn.

George Best beleefde zijn topjaren in een periode dat voetbal het monopolie was van mannen van middelbare leeftijd. Type Bobby Charlton, later Nobby Stiles. Kalend, voorste tanden weg, ronde kuiten, heupen als doedelzakken. Aan hen was Nike niet besteed. Nike werd bedacht voor de dunne balletbeentjes van George Best. Haute couture aan de voet, geen voetballer die het beter paste. Veters waren er al te veel aan.

Het spel van Best was van een nooit geziene gratie. Slingerend, dribbelend, tweevoetig, altijd flitsend in balans. De meest Latijnse voetballer van het Noorden. En scoren deed hij ook nog. Hem zien lopen was al een ongekende sensatie. Best stuurde niet zichzelf, hij stuurde een geest in het veld.

De Noord-Ier heeft Manchester United in zijn eentje groot gemaakt. Dat is weinig voetballers gegeven. Johan Cruijff had bij Ajax geniale epigonen om zich heen. Om er een te noemen: Piet Keizer. Het Brazilië van Pele was een trog van talent. Ronaldinho is een fantastische voetballer, maar hij deelt de brille met Eto'o, Deco en Mark van Bommel. Marco van Basten was bij AC Milan zelfs lid van de heilige drievuldigheid: Gullit-Rijkaard-Van Basten. George Best moet zich op Old Trafford vaak een zwerfkat hebben gevoeld. Wel heel erg bemind door de fans. Eén keer de bal beroeren, en in de tribunes volgde een minutenlange ovatie.

De sterspeler werd een schandaalfiguur: drank, gokken en vrouwen. Losse handjes, bovendien. Had het anders gekund? Wellicht niet. De sprong van Belfast naar Londen is te groot voor een vijftienjarig joch. De manager van United, Sir Matt Busby, was geen Louis van Gaal. Matt leefde zich uit als een soort rare oom voor zijn spelers. Nooit had-ie van een zweepje gehoord, toch niet als instrument van communicatie. Dan krijg je een beroepsprovocateur als Best niet klein.

Er wordt vaak wat lacherig gedaan over de druk die topsporters moeten doorstaan. Het leven van George Best is in niet geringe mate door anderen geleefd. Door de tabloids, door publiciteitsgeile dames, door managers en tv-producenten. Begin er maar aan als je als knaap, aan een spoorweg in Belfast, restkolen hebt staan sprokkelen om het een beetje warm te hebben in de winter. Hoe ga je om met Nike als je nooit weet hebt gehad van een ordinair interlockje? Alle vormen van emancipatie en volwassenheid lopen in het voetbal langs te heftige scheidslijnen. Inburgeren met bal, man en tribune: het bestaat niet.

Ik wil ze de kost niet geven, de Nederlandse voetballers internationals en anderen die op zijn provinciaals de weg naar de ondergang van George Best hebben gevolgd zoniet toch hebben benaderd. Gelukkig, wij hebben geen tabloids. Uiteindelijk moet zelfs de schandpaal Patrick Kluivert weten dat de doorsnee sportjournalist geordend is in de organen van een bidprentje. Blind vertrouwen in de goedheid van de mens.

Ik wens mij George Best niet te herinneren als nachtbraker, noch als societyplebs, als Frankenstein van schaamharen, of als intercontinentale zuiperd. Managers van Ahold, Philips en KLM zijn geen haar beter. Maar zij hebben de spreidstand van schizofrenie en hypocrisie. Voetballers hebben alleen de domheid van koketterie en bluf. Ze gaan eerder ten onder aan grootspraak dan aan verderf.

Ik zou nu graag een bloemetje leggen op het graf van George Best. Een onnozele roos in het veelvoud van in harten beschilderde liefdesbriefjes. Waarom? Omdat hij, als icoon, het lef had van zijn eigen wanhoop. Bij Frans Bauer zullen we het niet tegenkomen, bij Danny Blind ook niet. En de Napolitaan Ruud Krol is al helemaal verrafeld tot servet van Ajax.

Ik buig diep voor George Best. Voor zijn nagedachtenis en voor zijn misère. Hij lacht me toe, als een blanke neger, als gevallen god, als rimboe van het fenomeen mens. Miss World mag absoluut niet bij me in de buurt komen, niet bij mijn tranen.