De boer is nog steeds troef

Stijfkop, macho, boerenkinkel. Met de keuze van zijn officiële biograaf heeft zanger Ben Jolink van de Achterhoekse rockgroep Normaal geen poging ondernomen om de minder aantrekkelijke kanten van zijn karakter te verhullen. Jos Palm is historicus en journalist, maar bovenal een mede-Achterhoeker die het dorpsleven kent en die begrip kan opbrengen voor het wij-tegen-de-wereldgevoel dat de dialectrock van Normaal onderscheidt van gewone Nederlandstalige popmuziek. De hitsingle `Oerend hard' uit 1977 sloeg in als een bom, niet het minst omdat de groep uit Hummelo in boerentenue omringd door strobalen in TopPop verscheen.

Bennie Jolink was een bekeerde hippie die al een kunstacademieverleden achter zich had. Een periode als bohémien in Amsterdam bracht hem tot de stellige overtuiging dat het stadse leven niet deugde en dat het ware heil thuis in Hummelo te vinden was. Daar had je kroegen waar hij zich kon mengen met de boerenbevolking zonder vreemd of achterlijk gevonden te worden, en daar lag de voedingsbodem voor een rockgroep die in eigen dialect kon zingen over de Zieuwentse kermis en de grote borsten van Vrouw Haverkamp. Optredens van Normaal werden ondergebracht in `veldtochten' waar het bier regende en waar `høken' en `daldeejen' stonden voor het liederlijke gedrag dat elke Normaal-fan diende te vertonen.

In een terugblik op dertig jaar Normaal vindt Ben Jolink een sympathiek oor voor alle excessen en grieven die hem al die tijd bezig hebben gehouden. Palm komt tot vervelens toe terug op Jolinks aversie tegen stadse fratsen, en kan al te veel begrip opbrengen voor de vele verkeersongelukken die de zanger met zijn dronken kop veroorzaakte en overleefde. De beste analyse van wat Normaal zo bijzonder maakte, leent hij van Elly de Waard die in een recensie in de Volkskrant schreef dat de groep een uitzondering vormde op de ongewenste ontwikkeling van de rockmuziek, waarin alle contact met oorsprong en omgeving verloren dreigde te gaan. Des te kwalijker is het dat de historicus Palm verschillende citaten uit Oor en NRC Handelsblad aanhaalt zonder de auteurs te vermelden en ook niet de de fotografen van de opgenomen foto's vermeldt.

Dat Palm de Engelse Stranglers aanziet voor een Amerikaanse band is tot daar aan toe. Storender is de passage over problemen met een manager die niet bij naam genoemd wordt, en het ontbreken van een register waarmee dit op zich vlot leesbare boekje schreeuwt om een stadse intellectueel die zich nog eens met enige afstand en met grotere zorgvuldigheid over het fenomeen Normaal buigt. Mevrouw De Waard: hier ligt een schone taak voor u.

Jos Palm: Oerend Hard. Het onmogelijke høkersleven van Ben Jolink. Contact, 270 blz. €17,90