Zorgsector groeit en is banenmotor

Longkanker neemt af bij mannen, maar toe bij vrouwen. Meer mannen laten zich steriliseren. Het CBS publiceert cijfers over trends in de zorg.

De Nederlandse economie mag dan al jaren kwakkelen, met de zorgsector gaat het uitstekend. Tussen 1998 en 2004 groeiden de uitgaven voor zorg met 60 procent. De sector was ook een banenmotor. Van ziekenhuizen tot thuiszorg nam het aantal werknemers tussen de 24 en 66 procent toe (tussen 1995 en 2004).

De gegevens komen uit het gisteren gepubliceerde rapport Gezondheid en zorg in cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In de publicatie worden statistische gegevens over de zorg op een nieuwe manier gecombineerd en geanalyseerd om trends in gezondheid en de zorgsector te achterhalen. De mogelijkheden hiervoor worden steeds groter als gevolg van de toenemende (verplichte) registraties binnen de zorgsector, maar ook omdat het CBS deze gegevens nu koppelt aan andere bestanden, zoals bijvoorbeeld de gemeentelijke basisadministratie en aangiftes bij de Belastingdienst.

Gezondheidstrends die al langer voorspeld worden, krijgen nu een cijfer, gebaseerd op ziekenhuisopnames. Zo blijkt huidkanker sinds 1995 met 80 procent te zijn toegenomen. Waarschijnlijk het gevolg van zonaanbiddende jeugd, denkt het CBS. Ook blijkt nu dat sterilisatie onder mannen de laatste tien jaar enorm in populariteit is gestegen (toename van 140 procent). Opmerkelijk is dat longkanker onder mannen met 22 procent is gedaald, terwijl die bij vrouwen met 43 procent toenam. De verklaring is dat vrouwen tot de jaren zeventig steeds meer gingen roken, terwijl het aantal rokende mannen al vanaf de jaren zestig afnam.

Een ander fenomeen is de toename met meer dan 40 procent van complicaties bij zwangerschappen. Het CBS vindt geen sluitende verklaring hiervoor. Het aantal zwangerschappen is toegenomen en ook zijn er steeds meer relatief zeer jonge vrouwen en relatief oudere vrouwen die zwanger worden. Maar dat verklaart slechts ongeveer de helft van de stijging. Het CBS twijfelt over andere oorzaken. Is het de medicalisering van de zorg, de toename van meerlingen, de groei van het aantal zwangerschappen bij Surinaamse en Antilliaanse vrouwen (die ontvankelijker zijn voor hoge bloeddruk)?

Aanwijzingen dat de eetgewoonten van kinderen verslechteren, zijn te vinden in het aantal ziekenhuisopnames wegens tandcariës. Daar trad een stijging van 70 procent op, voor de helft veroorzaakt door kinderen onder de tien. Goed nieuws is dat de introductie van cholesterolverlagende medicijnen een gunstig effect lijken te hebben: hart- en vaatziekten namen met 16 procent af.

Het rapport levert ook ammunitie voor de partijen die elkaar bevechten in de herstructurering van de zorgsector. Neem de huisartsen, die al jaren met de minister van Volksgezondheid ruziën over de financiële ondersteuning van hun werk. In twee jaar tijd (2001-2003) namen de uitgaven voor huisartsenzorg met 25 procent toe. Dit terwijl huisartsen juist in actie kwamen tegen de achterstelling van de huisartsenzorg. Directeur-generaal M.J. van Rijn van Volksgezondheid wees de verzamelde pers gisteren bij de uitreiking van het op rapport speciaal op de pagina waarop te zien was dat de huisartsenzorg niet vergeten wordt. De stijging van de uitgaven is volgens het CBS vooral het gevolg van prijsstijgingen en veel minder van een toename in het aantal consulten. Een particulier verzekerde betaalde in 2003 24 procent meer voor een consult dan in 2001. Het CBS waagde zich nog niet aan het zeer gevoelige thema van de huisartseninkomens. Het CBS zal dat wel gaan doen; sinds vorig jaar krijgt het bureau hierover gegevens van de Belastingdienst.

Het departement heeft nog een andere reden tot blijdschap. Het CBS laat zien dat uitgaven in de ziekenhuiszorg (die in tien jaar tijd met 70 procent stegen) tot 2001 eigenlijk nauwelijks leidde tot meer behandelde patiënten. Het geld ging vooral op aan hogere tarieven. Pas sinds 2001 stijgen de tarieven nauwelijks meer, en worden de euro's besteed aan patiënten. Voor Van Rijn een reden om de minister een schouderklopje te geven: ,,De arbeidsproductiviteit stijgt, het beleid van Hoogervorst lijkt geslaagd.'' Dat zal ook moeten, want het aandeel Nederlanders dat minimaal één keer per jaar in het ziekenhuis ligt, steeg in de onderzochte periode met 9 procent.

perinatale sterfte

pagina 10