Televisie maken met emotie

Hij is Nederlander en in Polen een beroemdheid. Rinke Rooyens (35) moet zelf ook een beetje lachen om zijn fabelachtige carrière in het Centraal-Europese land. ,,Dit was me in Nederland nooit gelukt.''

Rooyens is tv-producent. Zijn bedrijf Rochstar zit in Polen achter een trits populaire spelprogramma's en talkshows, veelal gebaseerd op in het buitenland gekochte formules, zoals Wedden dat en De Nationale IQ-test, maar steeds vaker ook van eigen makelij. Hij is nog lang niet zo groot als John de Mol, maar zijn ster rijst snel. Hij zegt zinnen als ,,ik wil de Poolse tv-wereld veroveren'' en grijnst er ondeugend bij. Een Hollandse lefgozer in Warschau.

Afgezien van een werkstuk op de middelbare school over Lech Walesa had Rinke Rooyens aanvankelijk niets met Polen. De zoon van regisseur Bob Rooyens en actrice Marja Habraken was in Nederland freelance tv-maker. Voor John de Mol creëerde hij Het gevoel van, waarin wordt teruggeblikt op sociaalculturele fenomenen, zoals de discojaren of het songfestival. Zeven jaar geleden werd hij door De Mol naar Warschau gestuurd om de Poolse versie van dat programma op poten te zetten. Rooyens zou nooit meer terugkeren. Vanwege een vrouw.

Tijdens de eerste draaiweek in Polen raakte de Nederlander stapeldol verliefd op de presentatrice van Het gevoel van, de zangeres Kayah. ,,Het was een wederzijdse explosie van liefde.'' Het resultaat was een liefdesbaby, een jongetje, die de Poolse naam Roch kreeg. Vandaar ook Rochstar. Rooyens aanbidt zijn zoon. In zijn kantoor hangen enorme foto's van hem.

De zangcarrière van Kayah raakte indertijd door een reeks hitalbums in een stroomversnelling (,,Ze is de beste zangeres van Polen''). Rooyens paste op de baby. Maar na een aantal jaren begon het te kriebelen. Tijdens een bezoek aan een kinderziekenhuis in Warschau was hij geschokt over de armoedige toestand van het gebouw. Hij besloot voor tv een inzamelactie te organiseren. Voor de echtgenoot van Kayah (van wie hij inmiddels weer gescheiden is) gingen alle deuren open.

Een bedrijf beginnen in Polen is niet moeilijker dan in Nederland. De meeste problemen had hij met zijn verblijfsvergunning, die steeds weer moest worden verlengd. ,,Maar in Nederland was het niet veel beter. Mijn vrouw werd daar behandeld als een hoer uit Oost-Europa.''

De recente machtswisseling in Polen – de sociaaldemocraten zijn verpletterd door een moreelconservatieve, katholieke beweging – is koren op de molen van Rooyens. Een van de sterren uit zijn stal, Szymon Majewski, presenteert een satirische talkshow, met cabaretiers die bekende Polen imiteren. De vrouw van de nieuwe president Lech Kaczynski is al nagedaan. ,,Dat gaat boze brieven opleveren.'' Rooyens vindt het bizar dat de nieuwe machthebbers bepaalde grappen bij wet willen verbieden. ,,Ik hoop dat ze me in de gevangenis gooien. Dat zou geweldig zijn. Dan schieten de kijkcijfers omhoog.''

In het vaak nog stoffige Poolse tv-milieu valt een wereld te winnen en de Polen hebben dat zelf niet altijd door, zegt hij. ,,In Nederland is de ambitie hoger. Een Poolse cameraman zegt al snel: het is goed zo. Daardoor is televisie hier vaak stijf en emotieloos. Wij variëren constant met camerastandpunten. Alles moet er piekfijn uitzien. Laatst kwam ik een cameraman tegen die al 25 jaar hetzelfde kader filmde. Hij was van zijn stuk gebracht toen ik hem vertelde dat hij af en toe ook mag inzoomen.''