In Kraków bloeit dentaal toerisme

Een kroon die thuis vier keer zo duur is. En nog een aardig praatje ook. In de Poolse tandartsstoel zit vaker een EU-patiënt.

Heel Europa staat op zijn stoep. En hij ontvangt zelfs mensen uit Amerika, Australië en Israël. Artur Wojcicki hoeft er eigenlijk niet zoveel voor te doen. Zijn lage tarieven werken als een magneet.

Wojcicki is tandarts in Kraków, de derde stad van Polen. Hij deed altijd Poolse gebitten, maar de laatste tijd zitten er steeds vaker Duitsers, Italianen, Britten of andere mede-Europeanen in zijn kleine wachtkamer. In eigen land is de tandarts duur of onbetaalbaar en dus reizen zij honderden kilometers naar Polen voor een behandeling die vele malen goedkoper kan uitpakken. De reiskosten zijn geen obstakel: vliegen naar Kraków kan dankzij de opmars van goedkope luchtvaartmaatschappijen al vanaf 35 euro.

Je ziet ze overal in Kraków: de advertenties van bedrijven met namen als Prima Dent, Dent America of Art Dent, die duidelijk mikken op buitenlandse klandizie. Wie zijn tanden komt laten doen, wordt gratis afgehaald van het vliegveld, wordt tijdens de duur van de behandeling gratis gehuisvest en wordt, tussen de sessies door, gratis rondgeleid langs de bezienswaardigheden van de mooiste stad van Polen (740.000 inwoners). Een leuk toeristisch uitje dat, als het goed is, ook nog een stralende glimlach oplevert.

De prijzen zijn duizelingwekkend laag. In Duitsland kost een porseleinen kroon al snel zo'n 550 euro. De Poolse tandarts doet hetzelfde voor 145 euro. Een van de allerbeste kronen, de zogenaamde procera, die speciaal in Zweden op maat wordt gemaakt, kost in Polen 500 euro en is in West-Europa soms wel vier keer zo duur. Hoe zijn zulke enorme prijsverschillen toch mogelijk? ,,Het verschil is dat ik nog geen Porsche heb en een Duitse tandarts wel'', zegt Wojcicki.

Natuurlijk hebben tandartsen in West-Europa hogere kosten (energie, huur), maar volgens Wojcicki vragen ze ook gewoon teveel geld of gaan ze te snel over tot de duurste oplossingen. De Poolse tandarts ontdekt geregeld bij patiënten die hun eigen land in het ziekenfonds zitten uitgebreide en soms onnodige gebitsconstructies. ,,Het ziekenfonds betaalt toch wel.'' Dat Wojcicki de laatste tijd vooral veel Duitsers helpt, hangt dan ook samen met een recente hervorming van het ziekenfonds daar, waardoor patiënten meer uit eigen zak zijn gaan betalen. De patiënten voelen nu ook de financiële pijn van hun behandeling.

EU-burgers mogen in principe zelf weten in welke lidstaat ze zich laten behandelen. Maar de interne markt werkt niet altijd goed, zo heeft Wojcicki al gemerkt. ,,Het is soms moeilijk voor patiënten om hun dossiers mee te krijgen van hun oude tandarts.'' De boosheid over goedkope Oost-Europese tandartsen is groot. ,,Overigens komen mensen niet alleen maar omdat het hier goedkoop is. Wij zijn ook heel aardig. Patiënten verbazen zich er soms over als ik een vriendelijk gesprekje aanknoop. In eigen land worden ze vaak meteen de stoel in gedirigeerd.''

Wojcicki is pas 31 jaar oud, zijn praktijk is twee jaar oud, maar het gaat hem voor de wind, ondanks de moordende concurrentie in Kraków, dat maar liefst tweeduizend tandartsenpraktijken herbergt. ,,Het tandartsentoerisme naar Hongarije bestaat al langer'', zegt hij. ,,Polen heeft in het algemeen een slechter imago en schrok lang af. Dat is aan het veranderen. Bovendien is Hongarije alweer te duur aan het worden.''

Is Wojcicki niet te goedkoop? ,,Ik ken de verhalen over Oost-Europese tandartsen die onvoldoende kennis zouden hebben en slechte materialen zouden gebruiken. Maar dat is echt onzin. Wij gaan naar dezelfde lezingen in Zwitserland als westerse collega's. We gebruiken dezelfde apparatuur, zelfs betere, omdat we de allerjongste modellen hebben moet kopen. Zo luidt nu eenmaal de wet van de remmende voorsprong. De opleiding van tandarts in Polen is bovendien heel zwaar: zeven jaar. Je studeert niet alleen af als tandarts, ook als arts. En we geven jarenlange garantie op behandelingen. Wie problemen heeft, wordt gratis door ons ingevlogen en geholpen.''

Onlangs werd Wojcicki gebeld door een headhunter. Of hij niet naar een praktijk in Groot-Brittannië wilde, voor 120.000 pond (176.000 euro) per jaar, een veelvoud van wat hij hier kan verdienen. ,,Ik wil niet weg. Kraków is een prachtige stad, het leven is er aangenaam en goedkoop. Bovendien ben ik hier eigen baas. Daar zou ik werknemer worden. Ik wil mijn eigen bedrijf opbouwen en ten minste zo rijk worden als mijn Britse collega's.''

www.nrc.nl/europa: sociaal-economisch model