Gestileerd, esthetisch beeld voor platenhoes

`God is a dj', zong de dance-act Faithless al eens. En als je de tentoonstelling No Competitive Offers in Artis betreedt, wordt snel duidelijk waar deze dj het best tot zijn recht zou komen: middenin de ruimte staan vier draaitafels. Erboven een lamp als centrum van het universum. De muziek staat centraal op deze expositie van jonge Duitse beeldend kunstenaars en muzikanten uit Hamburg.

Op de tentoonstelling draait het om het Hamburgse techno-label Dial.Rec, opgericht door kunstenaars David Lieske en Peter Kersten, alias DJ Carsten Jost en DJ Lawrence. Hun techno is rustig, sferisch bijna, hoor je als je gaat grasduinen door de bakken platen en cd's bij de vier draaitafels. Als bezoeker kun je zelf platen opzetten en het schuifpaneel bedienen. Zet een koptelefoon op en niemand hoort er iets van. Alle kunstenaars die meedoen aan de expositie zijn geselecteerd door David Lieske. Zij ontwierpen ook de platenhoezen voor het label. Binnen Dial.Records gaan kunst en muziek bijna naadloos in elkaar over.

De muziek is bijna zo verstild en efemeer als de tentoonstelling. In bouwsels van Michaela Meisse, die lijken op zwart-witte versie van Rietveld-meubels, hangen zwart-witte fotocollages van Thomas Eggerer. Een blij tafereeltje van kinderen in een rondedans wordt omzoomd door de strenge lijnen van een immens viaduct. De samenvoeging van deze toch behoorlijk uiteenlopende foto's leveren associatierijke sfeerbeelden op. Even verderop ligt Sherlock Holmes in braillevorm opengeslagen – een conceptueel en raadselachtig werk van Kirsten Pieroth uit 2004. Het boek, afkomstig uit de Blindenbibliotheek van Leipzig, is letterlijk en figuurlijk onleesbaar.

De kunstwerken zijn het beste te omschrijven als gestileerde, esthetische uitingen van conceptualisme. Hier geen uitgetypte velletjes zoals je die bij de conceptuele kunst in de jaren zeventig wel kon tegenkomen, maar uitgekiende en verzorgde beelden. Omdat alle kunstwerken in hetzelfde format terecht zijn gekomen – het rondje papier op het midden van een elpee, of het vierkant van een cd-hoesje – stralen ze iets gelijkvormigs uit. Alsof alles door hetzelfde spoelbad is gehaald, en dezelfde kleuren heeft gekregen.

De strakke presentatie zorgt ervoor dat de kunstwerken een eenheid vormen, terwijl ze dat inhoudelijk niet altijd zijn. Het gekke spillepoten-object van Julian Goethe, met daarop een bol van struisvogelveren, is niet te vergelijken met de nostalgische diaserie van grafmonumenten die Alexander Rischer uit catalogi en encyclopedieën haalde. Maar in het uniforme zwart-witte presentatie ademen de werken toch gelijkgestemdheid uit.

Deze kunst dient in de eerste plaats als versiering van de elpeehoezen. En omdat op de tentoonstelling zowel de oorspronkelijke ontwerpen als de hoezen te zien zijn, treedt een vervreemdende verdubbeling op. Op deze manier worden de bijdragen van de verschillende kunstenaars te zeer gereduceerd tot voetnoot, tot een anekdote bij het verhaal van de kunst- en muziekscène van Hamburg. De tentoonstelling zelf zou je als een weloverwogen vormgegeven object kunnen zien, maar doordat gekozen is om tegelijkertijd alles te laten horen, met de vier draaitafels met koptelefoons, overheerst er een oorverdovende stilte. Deze muziektentoonstelling maakt de ruimte vreemd steriel.

Tentoonstelling: No Competitive Offers. T/m 4 dec in Artis, Boschveldweg 471, Den Bosch. Inl: 0736135052.