`Bij Smit hebben ze het enorm goed'

De slepers van het Rotterdamse bedrijf Smit zijn vanochtend opnieuw in staking gegaan. ,,Maar je vraagt je wel af, waar gaat dit helemaal over?''

Echte havenstakingen in Rotterdam waarbij het hele land in rep en roer is, bestaan al decennia niet meer. De grote arbeidsconflicten waarbij duizenden havenarbeiders op de been waren zijn al net zo in de vergetelheid geraakt als de noeste havenwerker die met zijn balen op de schouder de loopplank van een schip opliep. De haven is inmiddels vrijwel volledig geautomatiseerd. Het accent ligt er meer op technologie dan op spieren. Wie nog in de overslag werkt, is goed opgeleid en wordt doorgaans uitstekend gehonoreerd.

Er zijn bij het Rotterdamse sleep- en bergingsbedrijf Smit ongetwijfeld nog een groot aantal kapiteins die zich de grote slepersstaking uit 1979 zullen herinneren, toen sommige boten zeven weken aan de wal lagen afgemeerd. Zeventien jaar later, in 1996, sloten de 450 werknemers van Smit Havensleepdiensten zelfs de Nieuwe Waterweg af om hun eisen kracht bij te zetten, waardoor twaalf uur lang geen schip Rotterdam in of uit kon. Toenmalig burgemeester Bram Peper sprak van ,,grof machtsmisbruik van de slepers'' en stuurde de ME erop af.

Niettemin was er indertijd nog wel sprake van een echt arbeidsconflict dat op het scherp van de snede werd uitgevochten en een behoorlijke impact op het reilen en zeilen van de haven had. Maar zo kan het jongste conflict bij Smit toch moeilijk worden beschouwd. Afgelopen dinsdag hebben de slepers al 12 uur het werk neergelegd en vanochtend zijn zij opnieuw 24 uur in staking gegaan. ,,Maar je vraagt je onwillekeurig af waarover dit conflict nu eigenlijk gaat'', zegt directeur Aertjan Kooren van concurrent Kotug, dat met Smit en Fairplay de sleepdiensten in de Rotterdamse haven verzorgt. ,,Ze hebben het enorm goed bij Smit.''

Volgens informatie van Smit verdient een sleepbootkapitein 45.000 euro per jaar. ,,Niet verkeerd voor iemand met lagere school'', zegt Smit-bestuursvoorzitter Ben Vree. Een sleepbootkapitein werkt bij Smit maximaal 22 weken per jaar, waardoor er voldoende tijd overblijft voor andere activiteiten. Een aantal slepers van Smit vaart in zijn vrije tijd op de watertaxi in Rotterdam, heeft een rijschool als bijbaan of is zelfs doodgraver.

In 1988 telde Smit nog 850 werknemers. Tot de concurrentie van Kotug en Fairplay kwam. Bij Kotug wordt volgens Aertjan Kooren momenteel weliswaar iets beter verdiend dan bij Smit, maar zijn mensen moeten daar wel langer voor werken.

Smit heeft altijd een riantere en daardoor duurdere CAO gehad dan Kotug. Daardoor kon voormalig directeur-eigenaar Ton Kooren van Kotug ook aan de slag in havens als Hamburg en Bremen. Zijn varend personeel rekruteerde hij voor een deel uit Rostock, uit de voormalige DDR, waar hij relatief goedkoop goede zeelui op de kop tikte. Kooren werd door zijn concurrenten op de Elbe met sneeuwballen bekogeld maar heeft inmiddels een uiterst florerend sleepbedrijf in Duitsland. Smit probeerde ook in Hamburg voet aan de grond te krijgen, maar moest vanwege de hoge kosten al snel weer afhaken.

Smit-voorzitter Ben Vree begrijpt niet waarom zijn slepers staken. ,,We hebben aan de meeste van hun eisen ruim voldaan en ik kreeg dan ook van FNV Bondgenoten-bestuurder Bos te horen dat we er wel uit zouden komen.'' De zaak liep echter stuk op het feit dat Smit het gat in de nieuwe WAO-wetgeving in voorkomende gevallen niet wenst te repareren.

Over de schade van de staking voor de reders valt geen hard cijfer te geven, zegt het Havenbedrijf Rotterdam, behalve dat de exploitatie van een groot vrachtschip per dag gemiddeld zo'n 80.000 dollar (68.000 euro) kost.

Bij rustig weer kunnen de vijftig schepen die gewoonlijk per dag gebruikmaken van een sleepboot op eigen kracht ook wel wegkomen. ,,Maar vanavond wakkert de wind aan en wordt het tricky'', zegt een woordvoerder van het Rotterdamse Havenbedrijf.