`Nederlandse huisarts doet veel meer zelf'

Nederlandse huisartsen verdienen in Europa het meest. Omdat ze zoveel behandelingen zelf doen, zorgen ze naar eigen zeggen toch voor besparingen.

Frank Gunneweg (52) is al twintig jaar huisarts in Ermelo, in het oosten van het land. Zijn praktijk lijkt op een kleine onderneming waar in totaal acht mensen werken: Gunneweg, zijn vrouw Anne Groot, ook huisarts, vier parttime assistentes en twee parttime praktijkondersteuners.

Nederlandse huisartsen verdienen het meest van al hun collega's in Europa, zo stelt de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in een deze maand verschenen rapport. Een conclusie die bij huisarts Gunneweg in het verkeerde keelgat is geschoten. ,,De OESO vergelijkt appels met peren. De situatie van de Nederlandse huisarts is wezenlijk anders dan die van de Belgische'', zegt Gunneweg in zijn praktijk aan de Heidelaan in Ermelo.

Hoe anders? ,,We hebben per huisarts veel meer patiënten en als `poortwachter' hebben we veel meer taken.'' Dat heeft niets te maken met een tekort aan huisartsen, vindt hij. Er worden genoeg huisartsen opgeleid en zweven er zelfs ruim 1.500 huisartsen `boven de markt'. Maar praktisch iedere patiënt die in Nederland iets mankeert, komt eerst bij de huisarts terecht. In de praktijk handelen huisartsen liefst 95 procent van de vragen zelfstandig af. ,,Ik ben vooral bezig met het stellen van diagnoses, het instellen van behandelingen en het coachen van patiënten.''

Gunneweg verwijst zo min mogelijk door naar de specialist, tenzij dit echt noodzakelijk is. ,,Dat is heel kosteneffectief. Het betekent wel dat we in onze praktijk veel zelf doen.'' De huisarts somt op. ,,Preventief onderzoek, uitstrijkjes maken. Massale griepvaccinaties, want wij kennen, anders dan België, een landelijke inentingscampagne. Ook verricht ik kleine chirurgische ingrepen, zoals het hechten van wonden en weghalen van huidtumoren.''

De werktijden van Gunneweg ontlopen die van zijn Belgische collega nauwelijks. ,,Ik werk van acht uur 's ochtends tot zes uur 's avonds. De diensten komen er nog bij.'' Maar het takenpakket is wezenlijk anders, zegt hij, omdat het zorgstelsel in beide landen verschillend is georganiseerd. Gunneweg en zijn vrouw hebben de praktijk zo georganiseerd dat ze samen 3.000 patiënten behandelen: ieder de helft. Een praktijk van die omvang levert een jaarinkomen op van circa 92.000 euro, nagenoeg hetzelfde als dat van hun Belgische collega Jozef Peeters. Van dat bedrag moeten belastingen, premies (pensioen) en onkosten nog worden afgetrokken.

Gunneweg heeft ook personeel in dienst dat moet worden betaald. ,,Het klinkt misschien ongeloofwaardig, maar voor veel huisartsen wordt het lastig het hoofd boven water te houden.'' Ook met het nieuwe salarisakkoord waardoor de huisartsen per 1 januari een vast bedrag van 52 euro per patiënt krijgen en 9 euro per consult? ,,Gemiddeld verdienen we 35 euro per uur. Maar dan is het op. Geld voor uitbreiden houden we niet over. Met een lege portemonnee kun je niet investeren.''

Gunneweg zou juist graag investeren in nieuwe activiteiten. Zoals? ,,Arbeidsgerelateerde zaken, bijvoorbeeld een patiënt met een burnout. Dan is het handig met de werkgever tot oplossingen te komen.'' Ook merkt Gunneweg dagelijks wat de vergrijzing teweeg brengt. Het aantal patiënten dat op het diabetesspreekuur komt, is in zes jaar verdubbeld. Het liefst zou hij wijkverpleegkundigen in dienst nemen om ouderen te begeleiden zodat ze zo lang mogelijk thuis kunnen wonen.

,,Daarnaast kunnen veel handelingen – kleine chirurgische ingrepen, longfunctieonderzoek – die nu in ziekenhuizen worden verricht, goedkoper door de huisarts worden gedaan.'' Sommige huisartsen willen avondspreekuur doen waar grote vraag naar is. ,,Voor al die extra handelingen is wel een speciaal tarief nodig'', zegt Gunneweg. Wordt er niet geïnvesteerd, voorziet Gunneweg dat veel huisartsen zullen stoppen. Dan kunnen patiënten over enkele jaren alleen nog bij gezondheidscentra terecht met huisartsen in loondienst. ,,Dan wordt alles veel duurder en vaak minder persoonlijk.''