Kabinet heeft geen geld en komt dus niet naar werktop

Is er crisis in de polder, nu de werktop van kabinet en sociale partners is afgeblazen? Nee, zeggen alle betrokkenen, we praten gewoon door.

Het kwam voor alle betrokkenen toch wel een beetje onverwacht en als een teleurstelling. De werktop waar zij al weken naar uitkeken, ging vanochtend niet door. Na een dag van zestien uur voorbereidend vergaderen besloot het kabinet op het allerlaatste moment, om 1 uur vannacht, om de uitnodiging aan de sociale partners niet te versturen.

,,Wat we gisteren zagen, is dat de meningen te ver uit elkaar lagen om vandaag een succesvolle top te houden'', zei minister De Geus (Sociale Zaken, CDA), vanochtend in het Radio 1 Journaal. ,,En dan vinden we allebei dat we beter iets meer tijd kunnen nemen om dat goed voor te bereiden.''

,,De tijdsdruk was ook wel erg groot'', zegt CNV-voorzitter Paas. ,,Dat we er gisteren niet uit zijn gekomen, wil niet zeggen dat het nu helemaal over en uit is.'' FNV-voorzitter Jongerius hoopt ook dat het de komende dagen nog goed komt. Maar dan moet het kabinet wel met geld over de brug komen. ,,Er is gisteravond heel lang gesproken over teksten, eigenlijk ook wel mooie teksten. Alleen toen het ging om: zijn dit alleen mooie woorden of is er ook het benodigde geld bij, toen werd er ineens een hoop uit het raam gekeken.''

Zo gaat het wel vaker in de polder. Alleen zag het er nu, tot eind vorige week, naar uit dat de gesprekken vanochtend ook echt tot afspraken zouden leiden. Afspraken over het creëren van meer stageplaatsen en leerwerkplekken voor jongeren, met name laagopgeleiden, schoolverlaters zonder `startkwalificatie' en allochtonen. En over de begeleiding van herkeurde WAO'ers, die weer (of meer) aan het werk moeten.

Eind vorige week zette de vakbeweging het overleg achter de schermen op scherp. Allereerst door de massale herkeuringsoperatie van WAO'ers, die in oktober vorig jaar is begonnen mét instemming van de vakbeweging, ter discussie te stellen. De operatie zou tijdelijk stopgezet moeten worden, totdat de eerste herkeurden werk hadden gevonden, suggereerde CNV-voorzitter Paas. Een ander voorstel was om de uitkering van goedgekeurde WAO'ers tijdelijk ongemoeid te laten, zolang zij een reïntegratietraject volgen. Nu wordt die twee maanden na de herkeuring stopgezet of verlaagd.

De vakbeweging ging ook meer druk uitoefenen op de werkgevers. Die zouden een `acceptatieplicht' moeten krijgen, om `moeilijke groepen' zoals jongeren, allochtonen en arbeidsgehandicapten in dienst te nemen. Vrijdag en maandag leidde dat al tot verhitte debatten in de Stichting van de Arbeid. De sfeer werd er niet beter op toen de FNV bekendmaakte de looneis voor volgend jaar op te schroeven van 1,5 naar 2 procent. Maar, zo zeiden alle betrokkenen, dat zou de werktop niet in de weg staan. Die zou immers niet gaan over zaken als loonsverhoging of loonmatiging, maar over maatregelen die nodig zijn om de arbeidsmarkt voor specifieke doelgroepen toegankelijker te maken.

De regiegroep, waarin vertegenwoordigers van het kabinet en de sociale partners de werktop voorbereidden, had gisteren al een concepttekst klaarliggen. Er stonden allerlei plannen in, maar nog weinig bedragen. ,,Dat schoot de vakbeweging in het verkeerde keelgat'', zegt Alfred van Delft, die namens MKB-Nederland, de belangenorganisatie van het midden- en kleinbedrijf, aanwezig was. ,,Het kabinet gaf wel thuis op de tekst, maar niet op het geld'', bevestigt de eveneens aanwezige FNV-bestuurder Wilna Wind.

De vakbeweging wilde 150 miljoen euro om de plannen te bekostigen, het kabinet hield vast aan 40 miljoen. Een extra reden voor de vakbeweging om door te zetten was het uitlekken, gisteren, van een meevaller van 3 miljard euro op de rijksbegroting.

De werkgevers vinden het jammer dat de concepttekst, waar al weken achter de schermen aan is gewerkt, nu ongebruikt blijft liggen. Maar voorzitter Wientjes van VNO-NCW vindt het niet doorgaan van de werktop ,,niet dramatisch''. ,,Wij praatten 24 uur geleden al met elkaar, en nu praten we gewoon verder.''