Het beeld

Verboden beelden doen het goed in de moordende concurrentie tussen zeven commerciële en drie publieke zenders. Televisie richt zich, net als film, voor een deel op onze behoefte aan voyeurisme: stiekem loeren naar iets dat we eigenlijk niet mogen zien.

De kick van gratis seks en geweld in de huiskamer windt al een tijdje niet meer op, ook al geloven sommige Kamerleden in maatschappelijke schade door wulpse en seksistische Afro-Amerikaanse videoclips. Ooit was het de tango, daarna jazz en toen rock'n'roll, maar nog steeds zijn er politici die het verderf van simpelen van geest door de massamedia vrezen.

Spannender vinden we tegenwoordig de betrapte werkelijkheid, in haar ruwste verschijningsvormen. Via internet kan iedereen nu dag en nacht de bewoners van Big Brother controleren op mogelijk grensoverschrijdend gedrag. De eigenaar van Talpa beloofde al bij het verwerven van de eredivisierechten dat zijn zender meer beelden uit de kleedkamer zou vertonen. Toen een uit het veld gestuurde speler van RBC zondag in De wedstrijden vanuit de catacomben de scheidsrechter het syndroom van Down toeschreef, slaagde John de Mols opzet voor het eerst wonderwel. Meteen pleitte Wim van Hanegem in De Telegraaf voor terughoudendheid bij het registreren van al te directe emoties in delen van het stadion waar vroeger geen camera kwam.

Dan is er de omvangrijke categorie van heimelijke emoties. Eurocommissaris Neelie Kroes mag dan in Brusselse kermis (VPRO) trots melden dat ze nog nooit in beeld de controle over haar emoties heeft verloren, en de varkens Ot en Sien mogen in Keuringsdienst van waarde (RVU) achter gesloten deuren geslacht worden, zo win je de kijkcijferoorlog nooit. Je hoort met tranen in de ogen getuigenis af te leggen van verdriet of vreugde, liefst verrast door een onverwachte of onzichtbare camera.

Een relatief nieuwe categorie zijn de om economische redenen verboden beelden. In het nieuwe vooravondprogramma De wereld draait door (VARA) probeert een groepje jonge verslaggevers, die zich met pathetische bravoure `De jakhalzen' noemen, vrijwel dagelijks met kleine rotcameraatjes iets stouts te filmen. Ze stalen vorige week al een Harry Potter-boek uit het Centraal Boekhuis, maar faalden deze week in het aanbieden van een jakhalzen-T-shirt aan prinses Alexia en het registreren van de reünie van Doe Maar. De voormalige leden van de legendarische rockgroep willen namelijk liever niet meer in die hoedanigheid op televisie verschijnen.

Het puberale gehannes van de halsjes in een parkeergarage wekte des te meer medelijden op daar enkele minuten later RTL Boulevard (RTL4) uitgebreid liet zien hoe Henny Vrienten en Ernst Jansz samen radioman Frits Spits te woord stonden en proostten op het tekenen van een contract voor een musical met Doe Maar-liedjes, naar analogie van de ABBA-hitshow Mamma Mia! De producent van de nieuwe musical is dan ook Boulevard-presentator Albert Verlinde.

Op zijn beurt mocht Boulevard geen bewegende beelden van André van Duin laten zien, omdat die net een exclusief contract met Talpa sloot, en kreeg Talpa het met de TROS aan de stok, omdat volkszanger Frans Bauer niet vreemd mocht gaan met De Mol: Ze is, ze is van mij!.