De Jong doorbreekt Tsjechisch cordon

De voetballer met het leeuwenhart moest aanvankelijk tandenknarsend toekijken. Maar toen hij eenmaal in het strijdperk werd losgelaten schoot Nigel de Jong Ajax naar de achtste finales van de Champions League.

Met twee doelpunten haalde de middenvelder zijn gram. Vooraf was hij door trainer Danny Blind opgeofferd aan het systeem. Ajax speelde in de eerste helft op het middenveld met een naar voren geschoven centrale middenvelder (Wesley Sneijder), hetgeen impliceerde dat er voor De Jong net als zaterdag tegen FC Twente aanvankelijk geen plaats was. ,,Heel teleurstellend na een goede reeks wedstrijden'', vond de Amsterdammer. ,,Maar het mooie van voetbal is dat je iets recht kunt zetten. Ik heb mijn voeten laten spreken.''

Sneijder moest in de rug worden ondersteund door twee controlerende spelers: Olaf Lindenbergh en Hedwiges Maduro. De Jong staat bekend om zijn drive naar voren. Hij zorgt voor aanvallende impulsen, maar kan daardoor bij balverlies te ver vooruit staan. Hiermee wilde Blind op internationaal niveau geen risico's nemen, niet wetende waarschijnlijk dat Sparta Praag zich zo defensief zou opstellen. De ploeg van voormalig Feyenoord-spits Stanislav Griga vreesde het middenveld van Ajax en legde daar de accenten achter de eenzame spits Libor Dosek. Met als gevolg dat er een cordon werd opgeworpen waar Ajax in de eerste helft niet doorheen kwam.

De thuisploeg had 67 procent balbezit en schoot toch maar maar twee keer op doel. Het kat- en muisspel leidde door de trage opbouw tot niets. ,,We konden de vrije man niet goed vinden'', analyseerde Blind achteraf. ,,Meestal stond Sneijder met de rug naar het doel als hij werd aangespeeld.''

De Jong zag het vanaf de zijkant met lede ogen aan en vroeg zich af waar de mogelijkheden voor hem lagen om het tij te kunnen keren. In de 53ste minuut verving hij Lindenbergh en een kwartier later zette hij Ajax op voorsprong. Er was wel een standaardsituatie voor nodig. Een ingestudeerde vrije trap, waarbij de bal door Sneijder niet op doel wordt gericht maar naar een medespeler vlak voor het doelgebied, werd uitgerekend door De Jong ingekopt. De plotselinge beweging van een aantal spelers naar doelpalen en doel, zorgde ervoor dat hij in vrije positie kwam. ,,Deze hoeven we na vanavond in Nederland niet meer uit te voeren'', grinnikte Blind. ,,De verrassing is er al af. Hier hebben we inderdaad veel op geoefend.''

De Jongs tweede treffer was van grotere schoonheid. Hij kreeg de bal van Steven Pienaar, die eerst een tegenstander door de benen had gespeeld, en schoot vervolgens van afstand hard in. De treffer kwam van pas. Tot ergernis van Blind verkleinde Sparta Praag in de laatste minuut via een doelpunt van Martin Petrás de achterstand tot 2-1.

De wedstrijd kon voor De Jong niet meer kapot. Toch zat het hem niet lekker dat hij voortaan buiten de boot dreigt te vallen als Ajax, zoals dat in voetbaljargon heet, met `de punt naar voren speelt'. De Jong: ,,Het is natuurlijk de vraag of je dan niet met mij kunt voetballen. Daarover heb ik flinke discussies gehad met de trainer. Het is zijn goed recht om mij buiten het elftal te laten. Dat heb ik te accepteren. Maar als de tegenstander massaal verdedigt, zoals vanavond, kan ik toch iets toevoegen.''

De Jong is een van de vele spelers bij Ajax van wie aan het einde van het seizoen het contract afloopt. In het voorjaar was er al sprake van dat hij misschien voor een buitenlandse club zou kiezen. Manchester United volgde hem bijvoorbeeld. Maar De Jong liet zich overtuigen door Blind die hem, in tegenstelling tot Ronald Koeman, een plek op het middenveld beloofde. Blind zei gisteravond dat hij zich bij het samenstellen van de opstelling niet laat leiden door een dreigend vertrek van De Jong. Net als Hatem Trabelsi, Maxwell en Pienaar, die al hebben aangekondigd Ajax de rug toe te keren, zou De Jong een grote financiële slag kunnen slaan omdat clubs transfervrije spelers vaak belonen met een fors bedrag aan tekengeld. En dan heeft Ajax ook wat hem betreft het nakijken en zal hij gratis de Arena uit wandelen. Blind: ,,Ik probeer het zakelijke aspect en de sportieve belangen gescheiden te houden. Ik verwacht dat Nigel dat ook doet.''

Maar de gedreven speler zelf, denkt daar toch anders over. De Jong: ,,Natuurlijk laat ik dit soort zaken meewegen in mijn beslissing. Tenslotte wil je zoveel mogelijk spelen. Ik ben er nog niet helemaal uit. Ik moet alles nog eens op een rijtje zetten.'' Blind vindt dat de bijna 21-jarige De Jong er goed aan doet zijn contract met Ajax te verlengen. ,,Bij ons komt hij aan heel veel speelminuten toe'', legt de trainer uit. ,,In gesprekken probeer ik steeds zo realistisch mogelijk met hem over dit onderwerp te praten. Hij moet zich bewust zijn van het feit dat het voor hem pas begint. Een buitenlands avontuur kan altijd nog.''

Blind zei de wijze waarop De Jong in de wedstrijd had gereageerd op zijn reserverol ,,fantastisch'' te vinden. ,,Het deed me pijn om hem buiten de ploeg te laten'', aldus Blind. Mede dankzij De Jong zag hij de doelstelling gerealiseerd om bij de beste zestien van Europa te gekomen. Al gebeurde dat zonder overtuigend voetbal in een zwakke groep met teams die ook op nationaal niveau sterk zijn teruggevallen. Blind: ,,Ik reken me ook niet rijk. We hebben het gehaald en we moeten weer verder.''

Hoewel het toch weer tegenvallende spel van Ajax er geen aanleiding toegaf, was er gisteravond zelfs even ruimte voor wat bravoure. ,,Jammer dat Arsenal tegen FC Thun twee minuten voor tijd een penalty kreeg en daardoor won. Anders hadden we over twee weken in Londen nog voor de eerste plaats kunnen spelen.''

Ajax 2

Sparta Praag 1

Ruststand 0-0. 68. De Jong, 1-0. 89. De Jong 2-0, 91. Lukas, 2-1. Schds: Valentin Ivanov. Tsch: 46.158.