Alles over de krant in glas en lood

In het Stedelijk Museum de Lakenhal in Leiden is vanaf morgen een monumentaal glas-in-loodraam te zien dat afkomstig is uit het gebouw van het Algemeen Handelsblad aan de Amsterdamse Nieuwezijds Voorburgwal. Het verloren gewaande kunstwerk werd vorig jaar teruggevonden. Het is in 1928 vervaardigd door Harm Kamerlingh Onnes, ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het Algemeen Handelsblad.

In een ritmische, realistische stijl is de productie van de krant afgebeeld, van kantooractiviteiten boven, grafische voorbereidingen (tweede rij), schrijven, fotograferen (derde rij) en ten slotte drukken met een Linotype-pers en distribueren (onder). De klok staat dan op vier uur.

De twintig panelen werden vorig jaar teruggevonden in een boerenstal bij Amsterdam. De eigenaar had ze indertijd gered uit de sloop met het oog op de waarde van het lood. Met steun van de vereniging Vrienden van De Lakenhal is het raam gerestaureerd.

De schilder en keramist Harm Kamerlingh Onnes (1893-1985) was een neef van de beroemde Leidse `koudeprofessor' Heike Kamerlingh Onnes. Hij hield zich tot 1930 bezig met schilderen `met licht' door de toepassing van glas in lood. Hij was beïnvloed door Theo van Doesburgh en Bart van der Leck, wiens glas-in-loodraam over het mijnbedrijf als inspiratie zou hebben gediend.

Het raam is uitgevoerd door Lou Asperslagh. Tot vorig jaar was er alleen een ontwerptekening van bekend. Het raam maakt nu deel uit van de permanente expositie van De Lakenhal, waar het tentoon is gesteld in context met werk van onder meer Theo van Doesburgh. Vanaf morgen is het te zien in de gerenoveerde Papevleugel van het museum, gevestigd aan de Oude Singel in Leiden.

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel Alles over de krant in glas en lood (23 november, pagina 1) is sprake van een Linotype -pers. De Linotype was geen drukpers, maar een regelzetmachine.