Nieuw etiket tegen allergie

Eind deze week is het zover: dan moet ook het kleinste spoor van een allergene stof op het etiket van voedingsmiddelen staan.

Selderij in de ketjap, wie vermoedde dat? Maar op het etiket staat het, sinds kort, tussen het rijtje voedingszuren en conserveermiddelen als bestanddeel van een druppeltje `aroma'. Hoewel de hoeveelheid groente in de saus minimaal zal zijn, is het vermelden ervan vanaf aanstaande vrijdag wel verplicht. Dan wordt nieuwe Europese regelgeving van kracht voor ingrediënten die allergische reacties kunnen veroorzaken. Melk, noten, schaaldieren onder andere – maar ook selderij dus.

In totaal twaalf categorieën ingrediënten (zie kader) moeten vanaf vrijdag áltijd gemeld worden op het etiket van verpakt eten in de Europese Unie. Naar schatting heeft 1 tot 2 procent van de volwassen Nederlanders een voedselallergie, en zo'n 5 procent van de kinderen. De klachten kunnen uiteenlopen van uitslag, opgezette ogen en bronchitis tot een `anafylactische shock', een sterke verwijding van de bloedvaten die dodelijk kan zijn.

Deze patiënten werden tot nu toe lang niet altijd wijzer van het etiket. Neem erwtensoep: als die minder dan 25 procent worst bevat, dan hoefde de fabrikant niet te melden wàt er precies in de worst zit. Deze `25-procentsregel' was allergiedeskundigen een doorn in het oog. Dr. André Penninks, projectleider voedselallergie bij TNO: ,,Die regeling was in feite rampzalig. De gehaltes allergene stoffen konden ongemerkt in de procenten lopen, en dat is veel te hoog.'' Penninks kent patiënten, zegt hij, die overgevoelig reageren op minder dan eenduizendste pinda – 10 tot 100 duizendste gram pindaeiwit.''

Vandaar dus het einde van de 25-procentsregel voor de lijst van twaalf. In een moeite door vallen voortaan ook de alcoholische dranken onder de regel – daarvan hoefden fabrikanten de ingrediënten ook niet altijd te melden. Ook allergene hulpstoffen die alleen bij de productie gebruikt worden, maar ook in het eten terecht kunnen komen, moeten voortaan op het etiket. De regeling ging vorig jaar al in, maar vanaf vrijdag mag er niks meer het supermarktschap in dat niet aan de nieuwe richtlijn voldoet. Officieel dan, want de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit heeft al laten weten dat ze nog vier maanden niet optreedt tegen overtreders.

TNO-onderzoeker Penninks is positief, maar ziet toch moeilijkheden voor de patiënten. ,,Eén van de grootste problemen is dat niet alle fabrikanten zich zullen realiseren met welke allergenen hun producten in aanraking kunnen komen, alleen al tijdens het vervoer en de opslag. En dan komt het dus niet op het etiket.'' Neem chocoladerepen: veel repen zonder noten bevatten toch noten, zonder dat er iets over op de verpakking staat.

Voedingskundige Louis van Nieuwland van het Voedingscentrum in Den Haag, die de richtlijn wel `een stap vooruit' noemt, voorziet bovendien onduidelijkheid. ,,Je kan vermoeden dat fabrikanten allergene ingrediënten gaan vermelden die er toch niet in zitten, om claims te voorkomen. En alles moet worden vermeld, maar bij welke hoeveelheid vermeld je een bestanddeel nog?''

Ten slotte: waarom staan exotische zaken als selderij, sesamzaad en mosterd eigenlijk in de allergenenlijst? Volgens Penninks is het ongebruikelijk dat iemand voor die stoffen allergisch is, maar komt het wel steeds vaker voor. Van Nieuwland houdt het op een `compromislijst voor Europa'. ,,In Frankrijk komt wel regelmatig mosterdallergie voor, want daar doen ze mosterd in de babyvoeding.''