GroenLinks: screening kandidaten moet beter

Hoewel feiten over het verleden van senator Sam Pormes (GroenLinks) goeddeels ontbreken, wil de partij van hem af.

,,Er bleef te veel aan hem hangen.'' Met die formulering nam GroenLinks-partijvoorzitter Herman Meijer gisteren afstand van zijn partijgenoot, de in opspraak geraakte senator Sam Pormes. Meijer had geen keiharde feiten, noch openbare documenten waarin onomstotelijk wordt bewezen dat Pormes over de schreef is gegaan. Het ging om het beeld dat was ontstaan. Dat tekent de angst bij GroenLinks om teveel geafficheerd te worden met de problemen van sommige van haar leden. Na eerdere affaires als die met voormalig Kamerlid Tara Singh Varma en het Haagse raadslid Ahmet Daskapan kan de partij zich kennelijk niet veel van dergelijke affaires permitteren.

Rond Pormes worden al sinds de jaren zeventig vragen gesteld. Hij zou deelgenomen hebben aan een trainingskamp in Zuid-Jemen in 1976, hij zou betrokken zijn geweest bij de Molukse treinkaping in 1977 en bij een beschieting van een politieauto in Assen in 1982. En hij zou ten onrechte een uitkering hebben ontvangen. Pormes, zo concludeert de commissie, heeft de afgelopen 15 jaar zeven keer de mogelijkheid gehad informatie over zijn verleden te verschaffen, steeds gekoppeld aan politieke functies die Pormes voor de partij ging bekleden. Dat heeft Pormes nagelaten, concludeert de commissie.

De commissie concludeert ook dat Pormes zijn deelname aan de Jemen-reis altijd heeft ontkend, en hoewel er geen hard bewijs (fotomateriaal, vluchtlijsten of visa) is gevonden, zijn er ,,wel voldoende feiten en omstandigheden die de aannemelijkheid van deelname kunnen dragen''. Twee deelnemers aan de Jemen-training hebben gezegd Pormes te herkennen als reisgenoot. Ook voert de commissie een rechterlijke uitspraak uit 1989 aan, waarin vastgesteld werd dat Pormes ,,waarschijnlijk'' in Jemen is geweest.

Over de treinkaping in 1977 bij De Punt, waar Molukkers een trein met passagiers gijzelden, komt de commissie tot dezelfde conclusie als een rechtbank al in 1989 kwam: de betrokkenheid van Pormes bij de treinkaping is bescheiden geweest. Aan de hand van het relaas van toenmalige onderhandelaarster Soumokil stelt de commissie vast, dat de kapers Pormes kenden, dat er contact met hem gezocht is tijdens de kaping, maar dat van strafrechtelijke betrokkenheid van Pormes geen sprake is.

De zaak van de beschoten politieauto in 1982 in Assen, hetgeen vanuit het huis van Pormes zou zijn gedaan, wordt verder niet onderzocht. De commissie verbaast zich er alleen over dat Pormes geen tekst en uitleg heeft gegeven over de nasleep ervan, een afgewezen schadevergoedingsactie. Over de uitkeringsfraude in 1999 in Assen zijn Pormes en de commissie het eens: Pormes had moeten melden dat er in hoger beroep een voor hem ongunstige uitspraak was gedaan.

Voor GroenLinks is op basis van de zaak-Pormes inmiddels duidelijk geworden dat de screening van de kandidaten nog beter moet. Voorop staat dat de kandidaten voor politieke functies zelf verantwoordelijk zijn voor de informatie die ze overleggen, maar de partij zelf zal de integriteitsvraag een centralere plek geven in de kandidatenprocedures.

De vraag is echter hoe GroenLinks in de toekomst om zal gaan met nieuwe gevallen van in opspraak gekomen partijleden. Opinieweekblad HP/De Tijd, dat ook in de zaak Pormes een rol speelde, probeert al maanden om de Kamerleden Wijnand Duyvendak en Farah Karimi in verband te brengen met links-radicaal activisme respectievelijk Iraans terrorisme. Partijvoorzitter Meijer zei gisteren dat hij niet verwacht dat alle actieve GroenLinks'ers altijd ,,brave huismoeders of kantoorpikkies'' zijn geweest, maar waar de grens dan wel komt te liggen is er na de affaire Pormes niet duidelijker op geworden. Ook leden maken zich daar zorgen over, blijkt uit een bijdrage van drie leden op de website van fractievoorzitter Femke Halsema. Er zijn geen nieuwe feiten, zeggen deze leden. ,,Wij roepen de partij dan ook op aan dit rapport geen verdere consequenties te verbinden naar Sam toe en het vertrouwen in hem te behouden.'' De partij besloot gisteravond anders.