Geen woorden maar geld bij topberaad werk

Sociale partners en kabinet komen morgen bijeen voor een werktop over de positie van ouderen, jongeren, allochtonen en WAO'ers op de arbeidsmarkt.

,,Half niet en half wel mislukt'', noemde Agnes Jongerius, voorzitter van de vakcentrale FNV, het Najaarsoverleg op 12 oktober na afloop. Mislukt, omdat kabinet en sociale partners er niet in waren geslaagd het eens te worden over maatregelen om de koopkracht te herstellen. Maar ook niet mislukt, omdat de vakbeweging voor een ander initiatief wel steun kreeg: een gezamenlijk, tripartiet topberaad over de werkgelegenheid.

,,Ik wil deze werktop niet achteloos wegpoetsen, het is zeker wel wat waard, maar let wel: het kost het kabinet niets'', zei CNV-voorzitter René Paas. Toch hoopte de vakbeweging bij het topberaad dat morgenochtend in het gebouw van de Sociaal-Economische Raad zal plaatsvinden, wel degelijk wat geld los te krijgen. Kleine bedragen weliswaar, vergeleken met het wensenlijstje van 500 miljoen euro dat bij het Najaarsoverleg oningewilligd bleef. Maar toch.

,,Het kabinet moet straks wel over de brug komen'', kondigde Ad Verhoeven, voorzitter voor de vakcentrale voor het middelbaar en hoger geschoolde personeel (MHP), strijdlustig aan. ,,Anders is het weer crisis in de polder.'' Ook de werkgevers lieten blijken dat zij wel wat meer afspraken hopen te maken dan bij het Najaarsoverleg. Alfred van Delft, secretaris sociale zaken van MKB-Nederland, de koepelorganisatie van het midden- en kleinbedrijf, zei daags tevoren: ,,Het moet meer zijn dan warme woorden.''

De bedragen waren nog niet allemaal ingevuld. Wel werd vorige week langzaamaan duidelijk wáár de vakbeweging geld voor wilde hebben: omscholing van (oudere) werknemers die met ontslag worden bedreigd, stageplaatsen en leer-werkplekken voor jongeren en onderzoek naar de belemmeringen die allochtonen tegenkomen op de arbeidsmarkt. Zo zouden scholen 15 tot 25 miljoen euro moeten krijgen om `leerwerkloketten' in te richten waar leerlingen terechtkunnen met al hun vragen over werk en stages. Het kabinet zou daarnaast minimaal 10 miljoen euro vrij moeten maken om het bedrijfsleven fiscaal te stimuleren meer stageplaatsen te creëren. Om werkgevers te dwingen zich ook daadwerkelijk in te spannen voor jongeren, met name allochtone jongeren, zouden zij desnoods een `acceptatieplicht' moeten krijgen, vergelijkbaar met de zorgverzekeraars die niet mogen weigeren om zieken te verzekeren.

Kabinet en werkgevers lieten weten dezelfde doelgroepen op het oog te hebben, alleen wilden zij de afspraken een veel minder dwingend karakter geven. Dit leidde bij de voorbereidende onderhandelingen, die de afgelopen week achter de schermen plaatsvonden, tot enige frictie.

Volgens betrokkenen liepen de onderhandelingen korte tijd vast toen de vakbeweging nog een vierde doelgroep op de agenda plaatste: de tienduizenden WAO'ers die momenteel volgens strengere criteria herkeurd worden. Deze arbeidsgehandicapten moeten ook weer een volwaardige plek op de arbeidsmarkt krijgen, maar tot nu toe komt daar volgens de vakbeweging te weinig van terecht. De christelijke vakcentrale CNV stelde voor de herkeuringen voorlopig stop te zetten en pas weer verder te gaan als de eerste groep goedgekeurden aan het werk is. Kabinet en werkgevers willen daar echter niet van weten.

Hoewel de werktop qua opzet grote gelijkenis vertoont met een regulier Voor- of Najaarsoverleg, zijn er ook duidelijke verschillen. Zo gaat het ditmaal alleen over de arbeidsmarktpositie van een beperkt aantal doelgroepen, en wordt niet gepraat over generieke doelstellingen, zoals loonmatiging om banen te creëren. Althans, dat is de bedoeling.

De sociale partners zijn echter vast voornemens om van de werktop een groter succes te maken dan van het Najaarsoverleg. Een betrokkene bij de onderhandelingen meldt dat er gisteravond ,,belangrijke knopen'' zijn doorgehakt over de WAO'ers. Vandaag vindt een laatste vooroverleg met het kabinet plaats. ,,Een gezamenlijke verklaring ligt klaar voor ondertekening.''