Jager Kramer na wereldrecord opeens prooi

Met een wereldrecord op de vijf kilometer bevestigde Sven Kramer zijn veelgeprezen schaatstalent. De 19-jarige Fries versloeg Carl Verheijen in een zinderend duel en legde de Amerikaan Chad Hedrick het zwijgen op.

,,Natuurlijk heb ik hem gebruikt'', erkende Sven Kramer zonder blikken of blozen. Hij had zaterdag tijdens zijn wereldrecordrace op de vijf kilometer dankbaar in het kielzog geschaatst van zijn ploeggenoot Carl Verheijen. Toen de ene TVM'er het hoge aanvangstempo niet meer kon volhouden, besloot de andere TVM'er in de laatste rondjes ,,even aan te zetten''. Ze reden allebei onder de oude toptijd van Chad Hedrick, die zijn prestatie van vorige week in Calgary niet kon herhalen in Salt Lake City.

,,Ik had een mooie prooi'', sprak de 19-jarige Kramer in zijn favoriete rol van jagende schaatser. Als een ervaren rot had hij de 30-jarige Verheijen aan de leiding laten rijden en zelfs de doorgewinterde schaatskenners waren overtuigd van een naderende nederlaag voor de youngster. Hij moest een paar keer grote moeite doen voor Verheijen langs te `kruisen', achteraf bezien van groot belang. ,,Als je dan inhoudt, ben je de klos'', zei Kramer geheel in lijn met een oude schaatwijsheid.

Hij overtrof zichzelf met een slotronde van 28,1 seconden – gereden met beide handen op de rug – en bleef Verheijen bij de finish een fractie voor. De winnaar liet 6.08,78 noteren, de geboren verliezer was met 6.08,98 ook sneller dan het oude wereldrecord. De nipte nederlaag van Verheijen was kenmerkend voor zijn hele carrière; op het beslissende moment komt hij vaak net tekort. Zijn drie wereldtitels bij het WK afstanden gelden in schaatskringen als troostprijzen. Bij de Spelen in Turijn acht hij zich toch weer kansrijk op de lange afstanden. ,,Ik lig voor op schema.''

In Salt Lake City sprak Verheijen zonder een spoor van wroeging: ,,Sven heeft mij gebruikt''. De sportieve verliezer weet hoe het spel gespeeld wordt in de wereldtop. Kramer is als geen ander in staat `een race in een race' te schaatsen. ,,Alleen is ook maar alleen'', luidde zijn nuchtere analyse. Hij hing aan het elastiek en zou niet meer loslaten. Hij was meer met zijn directe tegenstander bezig dan met het wereldrecord. Hij had geen aandacht voor de tussentijden en dacht alleen maar: ,,nooit afgeven en inhalen die gozer''.

De eindtijd van Kramer was zeven seconden sneller dan het persoonlijk record dat hij vorige week in Calgary reed. Toen had hij last van een voorhoofdholteontsteking en moest hij antibiotica slikken. En toch was hij in Canada bijna negen seconden sneller geweest dan zijn oude toptijd. Hij kreeg lof voor zijn prestatie met handicap. Kramer zelf toonde – ziek of niet ziek – alleen maar zelfkritiek. Hij had gebaald van zijn slechte klassering en was op revanche belust. ,,Ik voelde me hier elke dag een stukje beter en ben daarom op een nogal voorbarig schema van 6.10 vertrokken. Je moet toch wat.''

Kramer en Verheijen hadden het voordeel dat ze na Hedrick van start gingen. De Amerikaan, die zijn wereldrecord van vrijdagvond op de 1.500 meter nog in de benen had, ging als een wildeman van start en moest die tactiek met een inzinking in de slotfase bekopen. Hij zou ruim anderhalve seconde langzamer rijden dan de twee Nederlanders na hem. Hedrick: ,,Ik zoek niet naar excuses, maar ik had als nadeel dat ik mijn tegenstander (de Noor Eskil Ervik, red.) bijna niet heb gezien. En eerlijk is eerlijk: ik reed niet relaxed genoeg.''

Kramer daarentegen is als schaatser het toppunt van ontspannenheid. Zo deelde hij na afloop schijnbaar onbewogen een verbale plaagstoot uit aan Hedrick en diens landgenoten. ,,Het werd tijd dat die Amerikanen een keer op hun nummer werden gezet.''

De wereldkampioen junioren won de NK senioren en hij werd respectievelijk tweede en derde op de EK en de WK. In schaatstechnisch opzicht kent hij ook zijn gelijke niet. ,,Sven kan spelen met zijn lichaam. Als zijn heupen stijf worden, gaat hij even hoger zitten, om vervolgens in de bochten zijn slag weer terug te pakken'', weet zijn jeugdcoach Peter Kolder.

Nederlands beste allrounder zegt zich dit seizoen niet specifiek op de Spelen te richten, maar hij zou wel gek zijn de olympische ambities te verwaarlozen. Kramer is vooralsnog dé Nederlandse troef in Turijn, waar het werkijs naar verwachting vergelijkbaar is met de schaatsvloer in zijn thuishaven Thialf. Er kleefde een nadeel aan zijn wereldrecord, verklapte hij in Salt Lake City. ,,Ik was liever nog een poosje in de schaduw van mannen als Carl, Chad en de Noren gebleven'', sprak de jager in zijn nieuwe rol van prooi.