`Invoeren Europese regels kan sneller'

De achterstand die Nederland heeft bij de omzetting van Europese wetgeving in nationale regels, kan worden voorkomen door het parlement eerder bij de Europese besluitvorming te betrekken.

Dit blijkt uit een vergelijkende landenstudie die de Leidse hoogleraren Steunenberg en Voermans hebben gemaakt in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie. De studie is eind vorige week naar de Eerste en Tweede Kamer gestuurd.

Volgens de studie kunnen vooral Denemarken en het Verenigd Koninkrijk dienen als voorbeeld voor Nederland. Daar geven de parlementen al in een vroege fase hun oordeel over Brusselse plannen. De Denen betrekken daarbij ook maatschappelijke organisaties. De regering kan dan eerder met eventuele problemen bij de implementatie van Europese wetgeving rekening houden.

De Tweede Kamer zou net als het Britse Lagerhuis enkele Brusselse voorstellen per jaar moeten kunnen selecteren, aldus Voermans en Steunenberg. De regering zou pas over die voorstellen moeten onderhandelen in Brussel nadat het parlement zijn mening heeft gegeven.

Als Europese wetten in Brussel tot stand zijn gekomen, stelt de Europese Commissie bepaalde termijnen waarbinnen de lidstaten deze op nationaal niveau moeten hebben doorgevoerd.

Als een land te laat is of de Europese wetgeving niet correct heeft uitgevoerd, kan het door de Europese Commissie voor het Europese Hof van Justitie in Luxemburg worden gesleept. Dat dreigt voor Nederland enkele keren per jaar. Daarbij volgt nader overleg tussen Commissie en lidstaat, geen sanctie. Verder kunnen burgers de nationale staat aansprakelijk stellen als ze schade lijden door vertraging of fouten bij de implementatie. Ook kunnen achterstanden bij de omzetting de positie van een lidstaat in Brussel schaden.

Het komt nog te vaak voor dat het Nederlandse parlement overvallen wordt door wetgeving die moet worden geïmplementeerd. Dat levert niet alleen vertraging op, maar soms ook bizarre situaties, aldus de hoogleraren in een mondelinge toelichting. Zo wees de Tweede Kamer enkele jaren geleden regels af voor de patentering van uitvindingen op het gebied van genetische modificatie. Dezelfde Kamer werd even later door Europese wetgeving gedwongen alsnog akkoord te gaan met regels die men eerst niet wilde.

www.nrc.nl/Weblog Europa meer over het advies