`Wees vrijmoedig in de liefde'

Claudine Taittinger , weduwe te Nice, haalt in brieven aan haar jonge neef, dj te Amsterdam, herinneringen op aan haar veelbewogen leven

Hoofdschuddend loopt de bediende Nico door de villa. ,,Het lijkt wel oorlog'', mompelt hij bij voortduring. Aanvankelijk weet ik zulks aan het vorderen zijner jaren – ook zijn contractuele stamina op zondagavond laat, om je de waarheid te zeggen, de laatste tijd enigszins te wensen over. Het is een van de redenen dat ik steeds ernstiger overweeg om Nice Nice te laten en mij, als verloren dochter van de Bataafse natie, in de hoofdstad Amsterdam te vestigen. De `oorlog' waarvan Nico rept, blijkt overigens slechts ongeregeldheden in de voorsteden te behelzen.

Maar genoeg van deze ijdele kout, die slechts diversie is – uitstel bij het vertellen van een der meer dramatische episoden uit mijn – ik bedoel: onze – familiegeschiedenis. Je moet weten dat Mike, de hopeloze minnaar van je grootmoeder, als goed Engels heer had dienst genomen in het leger, toen de Pruis het continent in zijn greep had en bovendien avond na avond Albion met enge, grote raketten bestookte.

Ziehier een fragment uit het dagboek dat hij voor Marthe bijhield tijdens de campagne, die hem van Noord-Frankrijk richting Nederlanden voerde. ,,Een der best bewaarde geheimen rond het militair bedrijf is de sensualiteit, die zich van de manschappen meester maakt. Het is alsof de wetenschap, elk moment te kunnen sterven, in een man driften losmaakt die hij bij zichzelf niet eerder kende. En de vrouwelijke bevolking van de steden en dorpen die wij bevrijden, staat maar al te zeer open voor de bevrediging van de somtijds lage lusten, die zich bij mijn mannen openbaren.

,,Zelf begrijp ik maar al te goed, hoe zich in de omgang met het andere geslacht krachten kunnen openbaren, die in de beschaafde samenleving niet genoemd kunnen worden. Niet anders is het mij vergaan, Marthe, in de decennia waarin ik u van mij verwijderd waande door krachten van conventie. Als officier evenwel meen ik een moreel voorbeeld te moeten zijn, en houd mij verre van enigerlei uitspatting.''

Een dagboek was het, waarin Mike zulke zaken neerschreef. Het briefverkeer tussen Mike en Marthe was door de oorlog gestaakt, of althans ernstig verstoord geraakt. Al enkele jaren dus had Mike geen weet meer van de wederwaardigheden van Marthe, toen juist zijn onderdeel betrokken was bij de bevrijding van Tilburg, waar zij met man en kinderen de oorlog had doorgemaakt. ,,Ik brandde van verlangen te vernemen'', schrijft Mike, ,,of U en de uwen nog in leven waart, en den oorlog overleefd hadden.'' Toen volgde de tragedie.

,,Juist omdat ik vreesde mijn lusten en emoties niet te kunnen bedwingen'', zo schrijft Mike, ,,heb ik met officierseer de aanvechting, te gaan naar de straat waar ik U woonachtig wist, weten te weerstaan. Ik heb mijn broer Anthony, die bij hetzelfde regiment diende, gevraagd na te gaan hoe U en de Uwen de oorlog waart doorgekomen. Van zijn adjudant weet ik, dat hij U allen in goede gezondheid heeft aangetroffen. Hijzelf is echter, op de terugweg, door een Duitse sluipschutter om het leven gekomen. Ik ben een gebroken man. Niet alleen heb ik, door lafheid en maatschappelijk conformisme, in U de liefde van mijn leven laten lopen en mijn heil gezocht in veile vrouwen. Maar ook heb ik op het miserabel altaar van mijn zinloos bestaan mijn eigen broer geofferd. Ik ben U en uw liefde niet waard. De uitgescheurde dagboekbladen waarin dit verhaal u eens bereiken zal, zijn ook het laatste dat u van mij, nietswaardige, bereiken zal.''

Het is anders gelopen – heb ik je al eens aangeduid: Mike was na de oorlog een gewaardeerd huisvriend in het huis van Marthe en onze immer goedmoedige vader. Hoe dat heeft kunnen zijn, kan ik je niet vertellen. Er zijn geen brieven meer gewisseld, die daarvan getuigen. En de tragiek, zou ik zeggen, is er niet minder om, lieve neef. De les: wees vrijmoedig in de liefde, maar denk niet dat het leven minnenden voor drama zal behoeden.

Kun jij trouwens je gedachten eens laten gaan over een geschikte locatie voor een Stundenhotel in Amsterdam? Ik ben wel hoogst verbaasd over je mededeling, dat zulke instellingen in de hedendaagsche Amstelstad niet meer bestaan. Hoe komen Hollanders in 's hemelsnaam zonder dat hun steeds langere levens door?

Je Claudine