Webcongres: schaf de vijf dagen bedenktijd voor abortus af

De deelnemers aan het Webcongres, het online discussieplatform op www.nrc.nl/webcongres, vinden in meerderheid dat de verplichte bedenktijd van vijf dagen voor vrouwen die een abortus willen moet worden afgeschaft.

De Wet Afbreking Zwangerschap (WAZ), die op 1 november 1984 in werking trad, legaliseert abortus op voorwaarde dat vrouwen eerst vijf dagen bedenktijd in acht nemen alvorens tot de ingreep kan worden overgegaan. De huidige regeringscoalitie is verdeeld over de vijf dagen bedenktijd. Het CDA wil deze voorwaarde in de abortuswet houden, D66 en de VVD vinden dat die uit de wet kan worden geschrapt. Abortusartsen en gynaecologen vinden de bedenktijd bevoogdend, betuttelend en onnodig. Zij stellen dat de vrouw zelf in een gesprek met de arts moet bepalen hoeveel tijd zij nodig heeft om tot een goede beslissing te komen. Het CDA denkt dat de bedenktijd juist goed is, bijvoorbeeld voor vrouwen die op de een of andere manier onder druk staan.

Een commissie die onlangs de abortuswet in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid evalueerde, meent dat de verplichting van vijf dagen bedenktijd uit de wet kan worden geschrapt. Een op het individu afgestemde beraadtermijn is volgens de commissie beter. Zo denkt ook een ruime meerderheid van het Webcongres erover.

,,Een schoolvoorbeeld van christelijke paternalistische betutteling'', noemt Jos van der Schot uit Amsterdam de vijf dagen bedenktijd. Daarmee verwoordt hij de weerzin van veel lezers tegen de maatregel. ,,Laat volwassenen hun eigen verantwoordelijkheid dragen en stop de (overheids)betutteling'', verwoordt Claas Borgers uit Meer het. Deze WAZ is gebaseerd op oude christelijke tradities en beschouwt vrouwen als onmondig, concludeert C. Rijff uit Hilversum: ,,Vrouwen waren in 1984 en zijn nu uitstekend in staat deze zware afweging te maken zonder overheidsbetutteling.''

,,Daarnaast gaat de WAZ er volledig aan voorbij dat een vrouw, die bij haar arts of gynaecoloog komt met een verzoek om abortus, dat niet zomaar even doet'', meent J.W. Egtberts uit Duiven. ,,Hieraan gaat al een periode van bezinning vooraf. Bij twijfel moeten vrouwen (eventueel samen met partner) en arts desnoods een termijn afspreken om na te denken. Het is weer typisch CDA: eigenlijk zouden ze liever helemaal af zijn van die `zondige' wet.'' Voor vrouwen die al goed hebben nagedacht, is een bedenktijd van vijf dagen een onzinnige belasting'', vindt ook Rudy Schreijnders uit Amsterdam. ,,Daarom is maatwerk, afgestemd op de vrouw die bij de arts komt, beter dan een vooraf voor alle vrouwen geldende periode.''

,,Vrouwen zijn eersterangs burgers die heel wel in staat moeten worden geacht om zelf beslissingen te nemen over hun lijf en leven'', meent Marjan Cnossen uit Beets. ,,Daar hoort geen mens vraagtekens bij te zetten en zeker geen (christelijke) mannen.'' Artsen bezitten de deskundigheid om te bepalen of de vrouw er zeker van is dat zij deze ingreep wil, aldus Hanneke Gelderblom-Lankhout uit Den Haag. ,,Bij aarzeling zal de arts aanbevelen nog een aantal dagen bedenktijd in acht te nemen. Wie meent dat een verplichting tot vijf dagen bedenktijd nodig is, zegt in feite het vertrouwen in de kunde van artsen op.'' Jacqueline Schaalje uit Goes voegt daaraan toe: ,,Het kan zijn dat de vrouw er na het gesprek met de arts anders over gaat denken, of dat ze er toch nog langer over wil nadenken. Dat kan dan natuurlijk, net als bij andere medische ingrepen.''

Al is een meerderheid van de reagerende vrouwen voor de stelling, er klonken ook tegenstemmen. ,,Wat is vijf dagen nou als je ongewenste zwanger bent?'', aldus Anne Graumans uit Amsterdam. ,,Die periode lijkt me heftig genoeg, ook hormonaal. Een pauze in dit soort beslissingen is dan helemaal niet verkeerd.'' Een `vaste tussenpoos' voor alle vrouwen, bepleit ook Lilian Koning uit Amersfoort, ,,vooral vanwege het symbool van respect voor het leven.'' Florens de Wit uit Arnhem is voor de bedenktijd ,,omdat abortus toch geen lichte beslissing is, die, ook als het echt goed overdacht is, zwaar ingrijpt in het leven van de vrouw''.

,,Er moet veel meer begeleiding komen voor vrouwen wier zwangerschap zo onwelkom is dat als noodsprong een abortus gevraagd wordt'', meent Catharina Sala uit Groningen, die ook tegen stemde. ,,Een abortus kan onherstelbaar diepe wonden slaan.

Abortus is te geaccepteerd geworden en ik weet uit ervaring dat vooral mannen vrouwen aardig onder druk kunnen zetten om zich te laten aborteren.''. Sala besluit met: ,,De keuze voor abortus zou wat minder voor de hand moeten liggen in moeilijke omstandigheden. Het gezin heeft al te lang in de verdomhoek gezeten. En vrouwvriendelijk is abortus allerminst.''