Nederlandse kwetsbaarheid en Europese rekenkunde 1

Bij alle verontwaardiging over de uitspraken van het Nederlandse lid van de Europese Rekenkamer Maarten Engwirda (NRC Handelsblad, 15 november) moet men hem toch dankbaar zijn dat hij gewezen heeft op de kwetsbaarheid van de Nederlandse berekening van onze nettobetalingspositie in de Europese Unie. De 180 euro per hoofd per jaar, die ons ministerie van Financiën hanteert, worden hier te lande als onaantastbaar voorgesteld. De berekening van de Europese Commissie, die op ongeveer 120 euro uitkomt, krijgt hier pas echte aandacht als juist landgenoten (in de jaren negentig al wijlen Piet Dankert, en eerder dit jaar de CDA-Europarlementariër Albert-Jan Maat), zoals nu Engwirda, er met nadruk op wijzen.

Feit is dat de Europese Commissie en de andere lidstaten de douanerechten niet meetellen. Al in 1970, in het eerste `eigen middelen besluit', zijn de douanerechten aan de toenmalige Europese Gemeenschap toegekend, net zoals de jonge Amerikaanse republiek dat in haar tijd had gedaan. Er is ook geen een-op-een relatie tussen de eigen vaderlandse economie en de in Nederland klein doorvoer- en verwerkend land met een groot en nabij achterland geïnde douanegelden o.g.v. het EU-buitentarief. Hoe groot dit zogenoemde `Rotterdam-effect' is, wordt duidelijk als men bedenkt dat het meerekenen van de douanerechten voor de Nederlandse nettopositie een verschil maakt van 50 procent, maar voor bijv. Duitsland en Zweden slechts zo'n 20 procent. Die twee medestanders van ons land in het beperken van de nettoposities zijn niet gecharmeerd van een Nederlandse onderhandelingspositie waarbij ook zij zouden moeten bijdragen aan een grotere korting voor ons land.

Bij het vaststellen van de beruchte Britse `rebate' in 1984 zijn trouwens ook geen douanerechten meegeteld ; anders was die korting nòg hoger uitgevallen, het omgekeerde van wat wij nu wensen.

Bij alle opwinding kan Engwirda's nuchtere mededeling ons helpen behoeden voor desillusies wanneer hopelijk, want veel inspanningen daartoe zijn tot nog toe niet geconstateerd het Britse voorzitterschap op de top in december dit dossier beoogt af te ronden.