Kosovo 5

Joep Dohmen verwijt Novib dat zij geld in ,, eigen zak'' heeft gestoken, geld aan de maffia heeft betaald, slechte scholen heeft laten bouwen en de besteding van gelden te weinig heeft gecontroleerd. Novib heeft inzake Kosovo inderdaad een aantal fouten gemaakt.

Tegelijk stellen we vast dat de door NRC Handelsblad opgeworpen centrale vraag, hoe de 52 miljoen euro van de SHO-actie voor Kosovo zijn besteed, in het artikel niet wordt beantwoord. Er wordt alleen ingegaan op – vermeende – fouten en feilen, niet op wat er wel goed ging. Dat bijvoorbeeld Novib erin slaagde om nog vóór de winter van 1999/2000 ruim 5.000 door de oorlog getraumatiseerde kinderen weer in de schoolbanken te krijgen en dat dit aantal in 2000 opliep naar 13.500, wordt nergens vermeld. Er zijn vele van dit soort voorbeelden, bij Novib en andere organisaties.

Nergens ook wordt stilgestaan bij de extreem moeilijke omstandigheden waaronder acute hulp per definitie plaatsvindt. In 1999 zaten honderdduizenden Kosovaarse vluchtelingen in kampen in Albanië. Novib zorgde er samen met de onderwijsvakbond SBASHK voor dat kinderen in die kampen vrijwel onmiddellijk naar snel opgezette zomerscholen konden. Later, toen veel vluchtelingen ijlings vanuit Albanië terugkeerden, was met het oog op de komende winter haast geboden bij de bouw en renovatie van scholen. Bij die bouw zijn fouten gemaakt, waarvan een onbetrouwbare aannemer is geweest (in de woorden NRC Handelsblad een `lid van de maffia'), die slecht werk heeft geleverd. Novib – via de Nederlandse samenwerkingspartner DRA – heeft de contracten met deze onderneming destijds ontbonden omdat zijn prestaties onder de maat waren. Andere aanbestedingen zijn wel volgens aanvaardbare procedures verlopen.

Volkomen ten onrechte verwijt Dohmen Novib zelf geld te hebben geïnd uit de opbrengst van de Kosovo-actie. Niets is minder waar, naast de gelden die Novib van SHO ontving heeft Novib nog meer dan zeven miljoen euro extra besteed aan Kosovo. Een dergelijke onhoudbare stelling veroorzaakt onterechte schade aan Novib. Bij Novib bestaat geen ,,eigen zak''.

Wel is waar dat Novib een bedrag van 230.000 euro ten onrechte heeft geboekt op de post Projecten Algemeen. Waar het geld naar Kosovo had moeten gaan, is het besteed aan hulpprojecten in andere landen. Deze administratieve fout had niet mogen voorkomen. Intussen heeft Novib eenzelfde bedrag vrijgemaakt om het alsnog te besteden in Kosovo voor achterstallig onderhoud aan scholen. Deze scholen overigens, zijn in opdracht van Novib gebouwd en zijn na oplevering in 2000 overgedragen aan de lokale autoriteiten, die daarmee ook de verantwoordelijkheid voor het onderhoud overnamen.

Inmiddels is er ten aanzien van de financiële administratie bij Novib zelf en bij de SHO veel verbeterd. Wij willen daarmee verder gaan en zullen binnen het verband van SHO met kracht pleiten voor een permanent onafhankelijk toezicht op inkomsten en bestedingen, in vervolg op de huidige commissie van toezicht op de tsunami-gelden onder voorzitterschap van voormalig president van de Algemene Rekenkamer Henk Koning. Ten slotte hopen we dat met het badwater niet ook het kind zal worden weggegooid. Dan worden de slachtoffers van huidige en toekomstige noodsituaties pas echt de kinderen van de rekening.