`Kleuters moeten te veel presteren'

Prestatiedruk en toetsen domineren te veel het kleuteronderwijs. Dat betogen gerenommeerde pedagogen die volgende week in Zwolle een congres organiseren over groep één en twee van de basisschool. Zij menen dat de prestatiedruk ten koste gaat van andere vaardigheden en het zelfvertrouwen van jonge kinderen. Met hun opinie staan de pedagogen lijnrecht tegenover de Onderwijsinspectie die juist vindt dat kleuters te veel spelen en te weinig presteren.

Volgens Sieneke Goorhuis, hoogleraar spraaktaalpathologie en orthopedagoog in Groningen, neemt het kleuteronderwijs kinderen te snel de maat: ,,We kijken voortdurend of onze kleuter wel voldoet aan de norm. De normale variëteit die er in de vroegkinderlijke ontwikkeling zit, wordt niet meer als vanzelfsprekend aangenomen.'' Volgens Bas Levering, als pedagoog werkzaam op de Universiteit Utrecht en op Fontys Hogescholen, volgt in Zwolle komende week een lawaaiconferentie: ,,We willen de aandacht vestigen op een probleem.''

De Onderwijsinspectie beschouwt het kleuteronderwijs in de eerste plaats als voorbereiding op taal en rekenen in groep drie. Zij pleit voor onderwijs dat is gericht op ,,systematische ontwikkeling van vaardigheden in de Nederlandse taal en beginnende geletterdheid''. De inspectie schreef eerder dit jaar in haar onderwijsverslag: ,,Daar horen ook toetsen bij.'' De kloof tussen kleuter- en basisonderwijs was in 1985 reden voor de oprichting van de basisschool, waarin kleuterschool en lagere school zijn samengevoegd. Sindsdien is het percentage zittenblijvers in groep drie gedaald van 11 naar 2,4 procent. Dat is volgens de Onderwijsinspectie nog niet voldoende.

De pedagogen willen kleuters juist meer vrijheid geven voor hun eigen spel. Leren lezen en rekenen komt dan vanzelf wel in groep drie. Toetsen zijn de organisatoren van het kleutercongres een doorn in het oog. Levering: ,,Als je toetsen invoert, scheer je iedereen over één kam. Maar je moet op deze leeftijd je schouders ophalen over het feit dat een kind iets nog niet kan.'' Ontwikkelingspsycholoog Paul van Geert, spreker op het congres: ,,Als je een kleuter vandaag toetst en morgen opnieuw, kun je twee totaal verschillende scores krijgen. Dat is een kenmerk van de grillige ontwikkeling van kleuters.''

Wetenschap & Onderwijs: pagina 48