Experts zijn niet eng

Vmbo-scholieren leggen via internet contact met specialisten. Het maakt onderwijsopdrachten levensecht.

PRATEN MET een voormalig Antarctica-expeditielid, met een kinderrechter, een brandweerman, een medewerker van een dierentuin of een Nederlander die naar Israël is verhuisd. Via de elektronische leeromgeving Ontdeknet kunnen leerlingen dat in een handomdraai. Ontdeknet bestaat nu vier jaar. Ruim honderd basisscholen hebben een abonnement. Sinds januari werken ook de eerste middelbare scholen met Ontdeknet. Er zitten ruim 250 experts in het bestand. De experts geven op de site van Ontdeknet informatie over zichzelf en over hun expertise. Daarnaast beantwoorden ze vragen van leerlingen. De experts weten welke opdrachten de leerlingen moeten maken en kunnen het resultaat ook zien. Dit persoonlijke contact is een meerwaarde van Ontdeknet, vindt Jos Engbers, docent en teamleider van de onderbouw op Pleincollege De Burgh in Eindhoven. De vmboschool startte vorig jaar september met projectonderwijs. Ontdeknet sluit daar goed bij aan, vindt Engbers. Zo hebben de leerlingen die in projecten met elkaar samenwerken meteen een gezamenlijke ruimte op de computer. Het contact met experts maakt de projecten daarbij `levensecht'.

``Nu je met internet de mogelijkheid hebt om met de hele wereld te communiceren, moet je daar ook gebruik van maken'', vindt Inge Molenaar, bedenker en directeur van Ontdeknet. Als onderwijspsycholoog aan de Universiteit van Amsterdam deed ze onderzoek naar het gebruik van ICT in het onderwijs. En kwam tot de conclusie dat de meeste ICT-programma's te weinig zijn toegespitst op het onderwijs. Ze heeft geprobeerd dat met Ontdeknet anders te doen. Leerlingen kunnen hun opdrachten maken in de elektronische leeromgeving. Leerkrachten kunnen via een persoonlijke pagina zien wat de leerlingen op Ontdeknet doen. Ze kunnen ook met hen overleggen via een forum.

In het voortgezet onderwijs stellen de leerlingen niet alleen vragen aan de expert. Ze werken ermee samen. Zo hebben leerlingen van De Burgh met hulp van een ABN AMRO-medewerker een sponsorvoorstel geschreven voor het Fiësta del Sol, een Eindhovens sambafestival. Ze moesten de bank eerst zien te overtuigen van het nut om geld te steken in dit festival. De bankmedewerker kwam ook naar school om te vertellen wat de bank met sponsoring wil bereiken. Na afloop konden de leerlingen hun voorstel presenteren in het kantoor van de bank.

Sommige leerlingen vinden het spannend, het contact met experts. Engbers: ``Voor een aantal leerlingen is het nog een brug te ver. Dan moet je als docent een beetje stimuleren. Af en toe bot zeggen dat jij die vraag niet beantwoordt, maar dat ze die aan de expert moeten stellen.'' Maar Mitchel Beense (14), leerling uit klas 2b van De Burgh, vindt er niks engs aan. ``Het gaat heel makkelijk. Je drukt gewoon op `mijn expert' en dan kun je een vraag stellen. Meestal heb je binnen een paar dagen antwoord.''

De klas van Mitchel zit vanochtend aan het einde van een lange gang. Tegen de muur staan computers. Mitchel zit bij Dilek Yilmaz (14) en Demet Gurel (14) in de groep. Op tafel ligt een mapje met de tekst `Seniorenmobiel'. `In dit project ben je medewerker van Nokia Nederland', staat op bladzijde één. De leerlingen moeten een mobiele telefoon ontwerpen waar senioren blij mee zijn. Ook moeten ze een cursus schrijven waarin ze ouderen het gebruik van de mobiele telefoon uitleggen. Voor inhoudelijke informatie kunnen ze terecht bij een medewerker van Vodafone. Mitchel heeft zijn plan al klaar. ``Ik ga eerst naar mijn oma. Ze ziet niet goed. Ik ga kijken hoe ze mijn mobieltje vindt en wat ze anders wil.'' Dilek heeft al proefjes gedaan. Met zichzelf als proefkonijn. ``Ik heb met watten in mijn oren geluisterd naar verschillende mobieltjes. Ik wil kijken welke beter is voor senioren die slechthorend zijn.'' Ze zijn enthousiast over Ontdeknet. Over het gemak waarmee je experts kunt raadplegen. En over de gebruiksvriendelijkheid van het programma. Hoewel Dilek met het eerste project wel moeite had. Mitchel vindt het een pre dat hij thuis achter de computer gewoon verder kan waar hij op school is gebleven.

Ze zijn trots op wat ze gemaakt hebben. Net als hun klasgenoten. ``Wilt u mijn Powerpoint-presentatie zien?'', zegt een jongen met zijn hand op een muis. Dilek praat er gewoon doorheen: ``Kijk hier ons verslag van het dierentuinproject. Mooi hè, die foto's hebben we van internet.''

Engbers vindt de projecten pittige kost voor veertienjarigen. ``We helpen ze natuurlijk wel op weg: er zit een werkwijzer bij en we maken een plan van aanpak voor ze. Maar toch, ik sta er iedere keer versteld van dat ze zoveel kunnen.''

Een paar leerlingen had in het sponsorproject het idee om shirts met het logo van ABN AMRO weg te geven tijdens het sambafestival. Omdat ze wisten dat de expert zwanger was, hadden ze alvast een heel klein shirtje gemaakt. Engbers: ``Helaas niet waterproof. Het zijn tenslotte geen professionals.''