CSM moet nu echt opschieten

Voedingsbedrijf CSM is te traag, vinden grote beleggers. Ze eisen rigoureuze maatregelen. Om dat ene belangrijke doel te bereiken: meer winst.

Wat bij VNU kan, kan ook bij CSM, dachten enkele grootaandeelhouders. Op dezelfde dag dat informatieconcern VNU bekendmaakte dat de overname van IMS niet doorging, kwamen de investeringsmaatschappijen Hermes Focus Asset Management en Franklin Mutual Advisors met een persbericht waarin ze zeiden dat ze ontevreden waren over de gang van zaken bij CSM. Dit bedrijf uit Diemen maakt voedingsingrediënten, vooral voor bakkerijen.

De aandeelhouders hebben samen eenderde van de aandelen CSM en vinden de financiële prestaties matig. Bovendien wachten ze op een duidelijk strategisch plan van CSM. Vorig jaar besloot topman Jaap Vink het roer om te gooien door de verkoop van onder andere zijn snoepdivisie (Red Band, Venco, King, Sportlife), maar de resultaten verbeterden nauwelijks. Beide grootaandeelhouders verwijten CSM dat het al vijf jaar slechter presteert dan de concurrentie.

Het tegenvallende effect op de winstgevendheid was een jaar geleden voor Vink een belangrijke reden om te vertrekken. Zelf zei hij dat een andere bestuursvoorzitter beter het nieuwe CSM zou kunnen leiden. In mei van dit jaar trad Gerard Hoetmer aan. Hij komt van Unilever, maar Hermes en Franklin vinden dat het helemaal niet duidelijk is hoe dat nieuwe CSM er eigenlijk uit ziet. De koers blijft achter en pas in maart volgend jaar, bijna een jaar na het aantreden van Hoetmer, wil het concern meer duidelijkheid geven over de strategie van het bedrijf.

Gisteren kwam CSM met een reactie waarin het stelde dat het bedrijf druk bezig is met kostenbesparingen. Het geld dat daarmee vrijkomt gaat naar reclame, verkoop en innovatie ,,ter verdere versterking van onze concurrentiepositie en ons marktleiderschap'', aldus de verklaring. Impliciet erkent het bedrijf hiermee dat dat marktleiderschap in gevaar is. De nettowinstmarge van 3,46 procent is voor een bijna-monopolist aan de krappe kant.

Daarbij komt dat ook omzet- en winstontwikkeling niet tot tevredenheid stemt in Diemen. CSM herstructureert zijn schulden, onder meer door vervroegde aflossing van honderden miljoenen euro aan schuldpapieren. Hermes en Franklin vinden dat onvoldoende. Ze willen dat CSM meer stappen neemt. Ze adviseren Hoetmer verreweg het belangrijkste onderdeel, Bakery Supplies, uit te bouwen door sommige activiteiten af te stoten en andere uit te bouwen. Hoetmer zou bovendien ,,de strategische opties'' voor het bedrijfsonderdeel Purac, producent van melkzuur, moeten bekijken. Lees: afstoten.

Beide grootaandeelhouders hebben met het management al intensieve discussies gevoerd over de strategie van CSM, maar volgens hen heeft dit tot onvoldoende resultaten geleid. Tot afgelopen zomer steeg de aandelenkoers van het AMX-fonds, maar sinds de bekendmaking van tegenvallende resultaten in augustus dit jaar, een daling van het bedrijfsresultaat met 21 procent, ging de koers 20 procent onderuit. De mededeling van Hoetmer toen dat hij 110 miljoen euro extra zou snijden in de kosten maakte weinig indruk op beleggers. Zakenbank Theodoor Gilissen verlaagde de winsttaxatie voor het boekjaar 2005 van 1,75 naar 1,20 euro per aandeel.

Het is niet de eerste keer dat CSM onder vuur ligt. Eind vorig jaar liet de Belgische zakenbank Petercam weten dat het aandeel CSM 35 à 65 procent is ondergewaardeerd, volgens zijn klanten Lansdowne Partners en Centaurus Capital. De twee hedgefondsen hadden samen een belang van 5 procent opgebouwd in CSM. De hedgefondsen oordeelden dat het bedrijf eigenlijk een conglomeraat is: producent van voedings-ingrediënten en melkzuur. En de aandelenkoers van een conglomeraat is naar verhouding nooit hoog. Ook zij stelden opsplitsing voor. Lansdowne en Centaurus vroegen Petercam steun te verwerven voor deze gedachte en zijn daarin blijkbaar geslaagd.

Aandeelhouders kijken al langere tijd naar de conservatieve financiering van het bedrijf. Na de verkoop van het snoep heeft CSM wel een deel terugbetaald aan beleggers door aandelen terug te kopen en uitkering van extra dividend. CSM is nu vrijwel zonder schulden, wat drukt op het rendement per aandeel. Maar het verzet tegen de strategie krijgt nu meer kracht dan eind vorig jaar. Hermes is met 85 miljard euro een van de grootste Britse vermogensbeheerders. Drie jaar geleden richtte Hermes het Focus-fonds op, dat zich actief bemoeit met het management van de bedrijven waarin het belegt.

Hoetmer is een manager die op vrijdagmiddag het kantoor verlaat en het weekeinde vrijmaakt voor zijn gezin, zei hij afgelopen voorjaar in deze krant. Hij woont met zijn vrouw, zoon en twee dochters op een boerderij in de Noord-Hollandse polder. Zaterdag en zondag is hij boer. Dan verzorgt hij zijn fruitbomen of voert hij kippen, geiten en honden. ,,Een vrij weekend heeft iedereen nodig'', zegt Hoetmer toen. Of hij zijn filosofie de komende tijd in de praktijk kan brengen, is de vraag.

Een oud-collega van hem vertelde dat het Hoetmer altijd gaat om ,,geld verdienen''. De grootaandeelhouders nodigen hem nu uit die eigenschap snel te bewijzen.