Betaalbare, betrouwbare en duurzame stroom 1

In zijn reactie op het energiemanifest `Helios' kritiseert Sweder van Wijnbergen stellingen die er niet in staan, opinies die ik niet heb geuit, rapporten die hij niet heeft gelezen en posities die ik niet bekleed (NRC Handelsblad, 10 november). Het manifest roept niet op tot het vestigen van energie (staats) monopolies. In manifest noch mijn artikel (Opiniepagina van 8 november) heb ik het over ideale landen als Rusland en Saoedië-Arabië. Milieuactivist ben ik niet, en de Club van Rome heeft nooit voorspeld dat de olie nu al op zou zijn, en ik word niet ingehuurd. Van Wijnbergen vergist zich grondig in zijn beschrijving van de elektriciteitsmarkt. Marktwerking is een aantrekkelijk allocatie-instrument, zoals in de telecomsector is bewezen. Elektriciteit kan echter niet worden opgeslagen en niet van ver weg ingevoerd en de prijzen en kosten liggen voor 90 procent vast. Providers als Oxxio (nu Centrica) leveren alleen voordelen op als de consument eindeloos switched langs aanbiedingen en minuscule prijsschommelingen. De desavoueringen van Van Wijnbergen jegens bedrijven als NUON, Essent, de opstellers van het manifest en mijzelf geven aan dat zijn druiven wel erg zuur zijn geworden. Er gingen geen belastingcenten naar Vitesse of andere avonturen, maar bedrijfswinsten met goedkeuring van de aandeelhouders. Niemand wil terug naar logheid, inefficiency of onhandelbare monopolies. Maar bij voorbaat de resterende energieboedel uitleveren aan enorme staatsmachten ver van hier is een gotspe. Nederland is helemaal niet zo'n onbelangrijke energiespeler. Hier liggen zowel het olie- als het gasknooppunt van Europa; de energieresearch van ECN en Kema behoort tot de top; en Econcern is de snelstgroeiende energie-innovator van Europa. De hypnose met marktspelletjes en mededinging heeft verhinderd dat vele achtereenvolgende ministers van Economische Zaken een industriepolitiek hebben gevoerd. Betaalbare, betrouwbare en duurzame stroom, daar gaat het om. Alle rekensommen en analyses wijzen uit dat het daarmee slecht gaat aflopen als dit achterhaalde beleid wordt doorgezet.