Vijftien landen zijn de `vijanden van internet'

De vrijheid op internet is sommige regeringen een doorn in het oog, merken webloggers uit bijvoorbeeld Iran en China.

Hossein Derakshan voert zijn vrijheidsstrijd op internet, met een weblog. Hij moest deze zomer zijn land ontvluchten, maar schrijft nu vanuit Canada een weblog waarmee hij honderdduizenden Iraniërs bereikt. Hij neemt alle vrijheid. Hij is kritisch over de religieuze leiders in zijn land, de ,,frauduleuze'' presidentsverkiezingen en het atoomprogramma. ,,Ik probeer in mijn blog twee dingen te verdedigen'', vertelde Derakshan gisteren tijdens de cybertop van de Verenigde Naties in Tunis. ,,De democratie tegen de fundamentalisten. En de onafhankelijkheid van Iran tegen de Verenigde Staten. Weblogs geven inwoners van Iran een gezicht. Er wonen daar geen robots die zonder meer doen wat de regering zegt, zoals sommige Amerikaanse media beweren.''

De populariteit van Derakshans blog en de honderdduizenden andere weblogs in het Farsi, de taal van Iran, verontrust de overheid. ,,De Iraanse regering is bezorgd over de informatie die via internet vanuit het buitenland komt, maar men is nog veel banger voor de organiserende kracht van het medium'', zei Derakshan. In Iran zitten bloggers gevangen, de overheid blokkeert honderdduizenden webpagina's en overweegt zelfs een eigen, intern internet op te zetten en het land af te sluiten van het wereldwijde web.

Samen met onder meer China en India probeerde Iran tijdens de VN-top meer invloed te krijgen op het adresboek van internet, maar dat is (voorlopig) afgewend. De Verenigde Staten blijven de baas over het domeinnaamsysteem, maar andere landen moeten op termijn meer kunnen meepraten.

De mogelijkheden van internet voor de persvrijheid en het gevaar van overheden die censuur willen toepassen of ten minste willen volgen en vastleggen wat er op het web gebeurt, waren gisteren het thema van een bijeenkomst – `Expression under repression' – van de Nederlandse hulporganisatie Hivos in Tunis.

Hoe gevoelig het thema is, bleek door de problemen waar Hivos tegenaan liep. De Tunesische organisatie verbood het evenement aanvankelijk. Alleen snelle diplomatie van de Nederlandse ambassadrice in Tunesië zorgde ervoor dat de bijeenkomst kon doorgaan. Maar veiligheidsmensen in burger waren duidelijk aanwezig in het benauwde zaaltje van het Kram Expo-gebouw. De Tunesische blogger Mohamed Marwen Meddah zag op het laatste moment af van deelname aan de paneldiscussie.

Enkele Tunesische veiligheidsmensen trachtten tevergeefs te verhinderen dat een vertegenwoordiger van Reporters sans frontières (Journalisten zonder grenzen) een lijst kon uitdelen met 'de vijftien vijanden van internet' en andere landen om in de gaten te houden. [Vervolg WEBLOGS: pagina 34]

WEBLOGS

China heeft Great Fire Wall

[Vervolg van pagina 1] Op de lijst met landen die zich schuldig maken aan webcensuur staat ook Tunesië, gastheer van de VN-cybertop, onder meer omdat het websites blokkeert en een internetdissident gevangen heeft gezet.

Isaac Mao, een kritische weblogger uit China, vertelde in Tunis hoe hij wordt lastig gevallen. ,,Ik word soms opgebeld, geen idee door wie. Die zegt dan: Als je door blijft gaan met praten. moet je je zorgen gaan maken over je familie.'' Hij blogt nu over triviale zaken in de hoop dat de overheid hem met rust laat. Mao koos zijn woorden gisteren zeer voorzichtig. ,,De meeste van de meer dan één miljoen bloggers in China durven zich niet vrij uit te drukken. Er is sprake van veel zelfcensuur.''

De Chinese overheid voert een zeer actief internetbeleid. De meer dan 130 miljoen internetgebruikers in China hebben geen toegang tot kritische webpagina's. China gebruikt geavanceerde techniek van Amerikaanse bedrijven als Cisco (netwerkapparatuur) en Secure Computing (filters) om sites te blokkeren.

Reporters sans frontières nam onlangs de proef op de som. Een online document met kritiek op de Chinese regering was binnen veertig minuten niet meer toegankelijk. China krijgt ook hulp van onder meer Google en Yahoo. Wie ín China zoekt met Google News op de woorden `tiananmen' en `massacre' vindt niets. Daarbuiten levert de zoekopdracht een groot aantal resultaten.

Chinese internetgebruikers zijn volgens Mao lang niet altijd op de hoogte van de grote blokkade van sites, de zogeheten Great Fire Wall. ,,Mensen weten niet wat ze niet weten. Dat is slecht. Zo is hen informatie onthouden over de ziekte sars. Niemand wist hoe men zich daar tegen moest beschermen.'' Ook de taal is een probleem, aldus Mao. ,,Onze boodschap komt niet aan bij mensen die geen Chinees spreken.'' Cyberactivisten in Hongkong en de VS vertalen nu dagelijks Chinese weblogs in het Engels.

Pornografie is het onderwerp dat het meest wordt gefilterd, vertelde Nart Villeneuve van de Canadese burgerrechtenorganisatie Citizen Lab gisteren. ,,Porno wordt vaak als excuus gebruikt om andere dingen te blokkeren. Filteren heeft veel onbedoelde bijeffecten. Saudi-Arabië filtert bijvoorbeeld op het trefwoord seks, maar daar is ook elektronische informatie voor zwangere vrouwen niet meer te bekijken.'' Villeneuve waarschuwde gisteren dat terrorisme porno gaat vervangen als excuus voor filteren. ,,Maar filteren helpt niet tegen terreur. Slimme terroristen kunnen de blokkades altijd omzeilen.''