Eschkenazy wil perfecte klank

Violist Vesko Eschkenazy, concertmeester van het Koninklijk Concertgebouworkest, maakt zich zorgen. Al vijf jaar lang bespeelt hij een schitterende Guarneri del Gesù uit 1738, die hij in bruikleen heeft van de Deutsche Bank in Amsterdam. Maar de bank is van plan het instrument door te verkopen aan een particuliere investeerder, en dat kan voor Eschkenazy het einde van zijn viool betekenen.

Want scheiden van je viool is even erg als scheiden van je geliefde.

Het dreigende afscheid heeft de ambachtelijke band tussen Eschkenazy en zijn Guarneri verinnerlijkt tot een tedere uitwisseling van klank en gevoel. Tijdens zijn integere benadering van Dvoráks Vioolconcert, zong de viool warm en gloedvol in alle registers.

Na wat intonatieproblemen groeide de concertmeester in zijn glansrol als solist. Maar Eschkenazy was te diep verzonken in het streven naar gepolijste perfectie en een ronde zingende toon, om muzikaal te kunnen boeien. Zijn Dvorák stond stil, ademde en verraste niet, miste de vleugels van de goddelijke inspiratie. Keurig vertaalde hij de muziek in losse woorden die zich maar niet aaneenregen tot vloeiende zinnen, zodat het verhaal van Dvorák in nevelen gehuld bleef.

Alleen op de momenten dat het Concertgebouworkest onder de vitale leiding van Sir Colin Davis alleen aan het woord was, brak het wolkendek even open en bloeide Dvorak op uit zijn saaie bedding als een klankfontein. Maar Eschkenazy miste de aansluiting, en Sir Colin Davis is te veel gentleman om een solist zijn speelse muzikaliteit op te dringen.

De geestverruimende kwaliteiten van deze beroemde Engelse dirigent, die al in 1966 voor het eerst voor het Concertgebouworkest stond met Tipett, Mozart, Elgar en Stravinsky, kwamen pas werkelijk tot uitdrukking in zijn meesterlijke vertolking van de Tweede symfonie van Elgar. Met zwierige gebaren gooide Davis alle poorten open om de grillige muziek van Elgar vrij te laten ademen.

Zo klonk de Tweede symfonie, die door Elgar zelf ooit omschreven is als een `hartstochtelijke pelgrimstocht van de ziel', groots en meeslepend, subtiel en expansief. Met de bezieling van een ontdekkingsreiziger liet Davis zich drijven door alle stormen en luwtes in de kleurrijke partituur van Elgar, waarbij het sonoor musicerende orkest werd aangevuurd om alle noten een optimaal karakter te verlenen.

Concert: Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Sir Colin Davis, m.m.v. Vesko Eschkenazy, viool. Gehoord: 16/11 Concertgebouw Amsterdam. Herhaling: 17, 18/11 aldaar. Radio 4: 20/11 14.15 uur.