De stripversie van Austers `Broze stad' nu vertaald

Bij de verschijning in 1994 van City of Glass (zoals Broze Stad oorspronkelijk heette) was het verstrippen van romans nog een nieuw fenomeen. Dat veranderde dankzij Art Spiegelman (beroemd geworden door Maus). Hij benaderde een aantal romanschrijvers voor een stripscenario om het genre van de literaire strip nieuw leven in te blazen.

Van de kandidaten bleef alleen Paul Auster over. Toevallig had Paul Karasik al een deel van Austers roman City of Glass omgezet naar een scenario. Als tekenaar werd David Mazzucchelli gekozen, die toen net een originele Batman had gemaakt en hoge ogen gooide met zijn avantgardistische tijdschrift Rubber Blanket. De rest is stripgeschiedenis, want City of Glass is een van de meest ambitieuze pogingen om literatuur en strip met elkaar te vermengen.

Broze Stad, nu eindelijk vertaald bij uitgeverij Atlas, is namelijk meer dan de som der delen; meer dan een verhaal met dialogen, voorzien van tekeningen, zoals Dick Matena's versie van De Avonden. De bijzondere vertelvorm valt al op bij de eerste pagina's. Een verteller informeert over het leven van Quinn, een vijfendertigjarige schrijver van pulpdetectives, die zich heeft teruggetrokken na de dood van zijn vrouw en zoontje. Ondertussen zien we beelden die willekeurig lijken, maar soms ook illustraties zijn van Quinns gedachten. De grafische vondst op de vierde pagina is verbluffend: de beelden verschuiven van een gebouw naar het bovenaanzicht van een doolhof, een vroeg schilderij van Mondriaan, tot een vingerafdruk op een ruit van een appartement.

En dan begint het vreemde avontuur van Quinn. Iemand belt hem met de vraag of hij Paul Auster is. Na een aanvankelijk negatief antwoord, besluit hij toch maar ja te zeggen en bezoekt hij de beller, de beroemde dichter Peter Stillman. Als een soort privé-detective belandt hij in een familiemysterie dat draait om waarneming, metafysica, dubbelgangers en taal. Al deze verwikkelingen worden als in een echte detective in stevige zwart-wittekeningen verteld. Juist de intelligente vorm, gecombineerd met Austers ijzersterke, maar soms verwarrende verhaal maken van Broze Stad een klassieker, die hoewel een beetje laat, gelukkig toch nog is vertaald.

Paul Auster, Paul Karasik en David Mazzucchelli: Broze stad. Atlas, 136 blz. €17,50