`Ik heb geen spijt'

Rob van den Bergh stapt op na het mislukken van de overname van IMS Health. Aad Jacobs: ,, Ik had wel sabelgekletter gehoord.''

De Philishave op de vergadertafel verraadt dat de nacht voor de VNU-directie kort is geweest. Om acht uur vanochtend maakte zij bekend af te zien van de acquisitie van IMS Health, en dat topman Rob van den Bergh opstapt. Belangrijkste reden: het heftige verzet van enkele grootaandeelhouders kon niet worden gebroken. Tweeënhalf uur later is Van den Bergh, met zijn financiële man Rob Ruijter en president-commissaris Aad Jacobs aan zijn zijde, in zijn Haarlemse kantoorkamer bereid een korte toelichting te geven op de mislukte miljardenovername in Amerika.

Wanneer heeft u besloten om de voorgenomen overname van IMS Health af te blazen?Van den Bergh: ,,Dat besluit is ongeveer een maand geleden ingezet, nadat we met enkele muitende aandeelhouders over hun bezwaren hadden gesproken. Vervolgens hebben we dat besluit geleidelijk genomen, uiteraard in nauw overleg met de andere partij, IMS.''

Wie waren `we'?Jacobs: ,,Op initiatief van de grootaandeelhouders Templeton en Fidelity heb ik op 19 oktober in Rotterdam een gesprek met ze gevoerd. Op hun verzoek was Van den Bergh daar niet bij. Ik vond dat ongebruikelijk, maar Rob vond het niet erg om in New York te blijven. Bij andere gesprekken, in New York en Londen, is hij er wel bij geweest. We zijn zelfs op de Bahama's geweest om met aandeelhouders te spreken.''

Wat was de belangrijkste reden om na die gesprekken van de overname af te zien?

Jacobs: ,,Ik had die gesprekken goed voorbereid, had analistenrapporten van alle grote banken bestudeerd. Die hadden weliswaar hun vragen, bijvoorbeeld over de prijs, maar waren overwegend positief, of in elk geval niet negatief. Van aandeelhouderskant had ik het sabelgekletter wel gehoord, maar ik had de hoop ze te kunnen overtuigen van de voordelen van de overname. Maar zij hadden voor de inhoudelijke kant van de overname volstrekt geen oor.

,,Ze waren maar op één ding uit: zo snel mogelijk geld krijgen uitgekeerd uit de inkoop van eigen aandelen die wij na de verkoop van World Directories [in mei 2004 werd deze divisie voor 2 miljard euro verkocht, red.] hadden toegezegd. De korte termijn is voor hun veel belangrijker dan de lange termijn.'' Van den Bergh: ,,Over de IMS-overname hebben ze nooit inhoudelijk nagedacht. Zij waren meer met het verleden bezig dan met de toekomst van ons bedrijf.''

Hebben de protesterende aandeelhouders nog compromissen voorgesteld waardoor zij hun bezwaren zouden intrekken? Bijvoorbeeld dat andere bedrijfsonderdelen zouden worden verkocht of dat Van den Bergh zou aftreden?Jacobs: ,,Nee, zij waren onvoorwaardelijk voor het afblazen van de overname.''

Heeft u het verzet van deze grootaandeelhouders niet zien aankomen?Jacobs [lacht]: ,,Wat dacht u? Als dat het geval was geweest waren we er nooit aan begonnen.'' Van den Bergh: ,,Wij kenden deze partijen niet erg goed. Templeton zit er pas in sinds januari van dit jaar. Fidelity had vóór de presentatie van de IMS-overname een belang van onder de 5 procent, en ging daarna hun belang uitbreiden.''

Met welk risico had u van te voren rekening gehouden? Jacobs: ,,De transactie [van 5,8 miljard euro] zou aan de IMS-aandeelhouders ten dele worden uitbetaald in aandelen VNU. Wij verwachtten dat dat misschien op weerstand zou stuiten, want wie kent VNU nu in Amerika. Onbekend maakt onbemind. Achteraf gezien zat daar niet het grote probleem.''

Voor wie hebben de afgelopen maanden slechter uitgepakt, de aandeelhouders VNU of die van IMS Health? Ruijter: ,,De koers van IMS stond na half juli vrijwel meteen onder druk, en is de afgelopen maanden gedaald. En de koers van VNU is gestegen. Jacobs: ,,Ja, om precies te zijn van 22,50 tot 27 euro vanochtend.''

Al voor het kenbaar maken van de overnameplannen waren er geruchten dat VNU zelf zou worden overgenomen. Was de inlijving van IMS een vlucht naar voren om dat af te kunnen slaan?Van den Bergh: ,,Ik heb die berichten ook in de krant gelezen, maar er was geen sprake van een partij die ons zou willen overnemen. Ik heb een keer aan de lijn gehangen met iemand van KKR [investeringsmaatschappij uit de VS, red.], maar daar kwam het woord overname niet in voor.'' Jacobs: ,,Dat is nooit ter sprake geweest in de raad van commissarissen.''

U heeft nu een boete van 45 miljoen dollar afgesproken met IMS als VNU binnen een jaar wordt overgenomen. Is er nu dan sprake van belangstelling? Jacobs: ,,Ook dat is nu niet aan de orde. Dit is een afspraak die bij het afblazen van fusies- en overnames gebruikelijk is.''

Is er iets dat u uzelf verwijt?Van den Bergh: ,,Ik vind het vervelend dat VNU in deze situatie verzeild is geraakt. En dat we kennelijk de gevoelens in de markt hebben onderschat. Maar van het overnameplan heb ik geen enkele spijt. Met IMS was VNU een stuk sterker geworden ten opzicht van de concurrentie.'' Jacobs: ,,Ik had het woord aandelenterugkoop misschien nooit in de mond moeten nemen.''

Toch stapt u op.Van den Bergh: ,,Ik heb met zweet in mijn handen gevochten voor deze overname, waar ik stellig in geloofde. Als een grote groep aandeelhouders je dan niet steunt, moet je persoonlijk consequenties trekken. Dat had ik al vroeg besloten.'''

Ook de raad van commissarissen zal van samenstelling veranderen. Hoe precies, en waarom eigenlijk?Jacobs: ,,Ik zou sowieso weggaan, want had al eerder besloten om volgend jaar te stopopen met al mijn commissariaten. Hoe de raad in eruit komt te zien is nog niet duidelijk. Eerst zullen we de vraag moeten beantwoorden of ons in dit verhaal wel iets aan te rekenen is. Als er fouten zijn gemaakt, zullen er eventueel consequenties uit worden getrokken.''

Eventueel? U houdt een slag om de arm?Jacobs: ,,We zijn daar nu gewoon nog niet uit.''

Wat gaat u nu doen? U bent pas 55.Van den Bergh: ,,Ik heb twee jonge kinderen, die nog op de middelbare school zitten. Ik ga zeker op zoek naar nieuw werk.''