De huid, de beer en de nationale luchthaven

Hoe graag zouden ze bij Schiphol nog naar de beurs willen? Het werk stapelt zich op door de voorgenomen verkoop van de luchthaven, maar het zoet voor de directie blijft hetzelfde.

Minister Zalm van Financiën stuurde de Tweede Kamer gisteren een brief waarin hij het verkoopproces van Schiphol nader uitlegde. De keuze om aan een beursgang én aan een onderhandse verkoop te werken maakt de situatie er tenslotte niet eenvoudiger op. De staat kiest voor twee onderhandelingstafels om een zo hoog mogelijke opbrengst te krijgen. De raad van bestuur van Schiphol zal geen extra ,,financiële incentives'' krijgen in het kader van de privatisering.

Zalm kiest niet alleen voor twee onderhandelingstafels, maar blijkt ook tweemaal te willen cashen. Volgens de minister heeft Schiphol te veel geld. De luchthaven kan ,,minder conservatief'' gefinancieerd worden. Daarom ziet hij ruimte voor een forse eenmalige uitkering aan de aandeelhouders vóórdat Schiphol van eigenaar verandert. De Staat zelf bezit driekwart van de aandelen.

Grote vraag is hoe rijk of arm Schiphol mag zijn. De luchthaven wilde naar de beurs om te groeien en haar expansie te financieren. Nu wordt in het kader van de verkoop de vermogensbasis verzwakt.

Schiphol heeft volgens de laatste gegevens 100 miljoen euro in kas en een eigen vermogen van 2,1 miljard euro op een balanstotaal van 3,5 miljard. Het is een eitje voor Schiphol om geld bij de bank te lenen en dat aan de aandeelhouders uit te keren.

Maar de sterke balans van Schiphol is er niet voor niets: een kapitaalintensief bedrijf als een luchthaven heeft incasseringsvermogen nodig. Bovendien staat dat vermogen ter discussie. Bedrijfsonderzoeker Pieter Lakeman spande al een tuchtprocedure aan tegen de accountant van Schiphol. Reden: de rechter veroordeelde Schiphol tot een nader te bepalen schadebedrag aan projectontwikkelaar Poot. Schiphol zette 10 miljoen euro opzij, een andere accountant berekende de claim op 105 miljoen.

Omdat de overheid zoveel mogelijk geld wil krijgen voor Schiphol, maar door de luchtvaartwet gedwongen is een meerderheidsbelang aan te houden, lonkt het leegtrekken. Een hogere opbrengst betaalt Schiphol met een zwakkere balans en minder slagkracht. De luchthaven zal daardoor sneller gedwongen worden om na de privatisering nieuwe aandelen uit te geven. En het is bekend wie er dan minimaal de helft moet meebetalen: de Nederlandse overheid.

Schiphol is een nationaal beleggingsvehikel geworden. Hoe hoger de opbrengst van vandaag, hoe hoger de naheffing straks.