Grens Gaza en Egypte mag open

Onder zware Amerikaanse druk en na marathon-onderhandelingen hebben Israël en de Palestijnse Autoriteit vandaag een akkoord bereikt over de opening van de grens tussen de Gazastrook en Egypte.

Nog deze maand zal de grenspost bij Rafah worden geopend voor goederen- en personenverkeer. Ook zal op afzienbare termijn worden begonnen met de aanleg van een goederenhaven bij Gazastad. Heropening van de Palestijnse luchthaven was voor Israël onbespreekbaar.

Als het akkoord wordt uitgevoerd, zal het voor het eerst zijn dat de Palestijnen vrijelijk en zonder Israëlische bemoeienis de Gazastrook kunnen verlaten. De overeenkomst is van levensbelang voor de Palestijnse groente- en fruittelers en hun 6.000 werknemers. Hun producten lagen als gevolg van de stagnerende onderhandelingen en Israëlische acties te rotten in pakhuizen.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Condoleezza Rice, leidde de nachtelijke onderhandelingen en redigeerde de overeenkomst persoonlijk op haar laptop in haar Jeruzalemse hotelkamer. Zij noemde het akkoord ,,een grote stap voorwaarts''. Rice moest haar vertrek naar Korea uitstellen om bij premier Sharon en een tegenstribbelende minister van Defensie Mofaz een overeenkomst af te dwingen.

Volgens de speciale gezant voor de Gazastrook, oud-Wereldbankpresident James Wolfensohn, is de overeenkomst van ,,doorslaggevend belang voor de wederopbouw van de economie van de Gazastrook''. Wolfensohn, die er tot zijn onverbloemde ergernis niet in geslaagd was Israël en de Palestijnen tot overeenstemming te brengen, vreesde dat bij het uitblijven van een akkoord de Gazastrook voor de 1,4 miljoen Palestijnen ,,een grote gevangenis'' zou blijven. Internationale donoren hadden hun hulp aan de Palestijnen afhankelijk gemaakt van de opening van de grenzen.

De inmiddels gerenoveerde grenspost bij Rafah zal worden bemand met Palestijnse douaniers en politie. Hun werk zal worden gecontroleerd door inspecteurs uit de Europese Unie onder leiding van een Italiaanse generaal. Via een videoverbinding zullen de Israëliërs het verkeer en de activiteiten van de Palestijnse politie op afstand kunnen volgen. Israël, in het bijzonder het leger en de geheime dienst, stond op schriftelijke vastlegging van alle details. In het geval van meningsverschillen zullen de Europese inspecteurs het laatste woord krijgen.

Bevreesd voor smokkel van vuurwapens en raketten heeft Israël geëist dat het goederenverkeer van Egypte naar de Gazastrook via Israël loopt. De Palestijnen maakten daar bezwaar tegen, maar hebben, omdat zij een douane-unie vormen met Israël, een compromis gesloten. Bij de socialistische kibboets Kerem Shalom zal een nieuwe douanepost worden gebouwd die zal worden bemand door Israëliërs en Palestijnen.

De twee andere grote grensposten, het noordelijke Eretz en het oostelijke Karni, blijven onder Israëlische controle staan en worden doorgaans bij gewelddadigheden meteen gesloten.

Volgens Palestijnse woordvoerders zal Rafah gevrijwaard zijn van frequente sluitingen.