Retour Brussel-Den Haag

Pauselijke term

Wie vandaag de dag over Europa wil meepraten, moet niet alleen vertrouwd zijn met het begrip subsidiariteit, maar het ook – bij voorkeur achteloos – gebruiken. In het Van Dale woordenboek van het hedendaags Nederlands komt dit begrip uit de uit 1931 daterende pauselijke encycliek quadragesimo niet voor. De `gewone' Van Dale heeft er minder moeite mee: subsidiariteit is ,,het principe dat een centraal gezag zich niet met zaken mag bemoeien die beter op een lager niveau geregeld kunnen worden''.

Subsidiariteit, dat is nu precies waar het in Europa aan ontbreekt, is de steeds vaker gehoorde klacht. Het almachtige Brussel eigent zich steeds meer zaken toe ten koste van nationale overheden. Het subsidiariteitprincipe, dat overigens al in de oprichtingsverdragen van de toen nog Europese Gemeenschap geheten Europese Unie wordt genoemd, moet beter worden nageleefd, heet het nu. Anders gezegd: van alle zaken die `Brussel' wil regelen zal strenger worden gekeken of dat werkelijk wel op Europees niveau moet worden geregeld. De Nederlandse Eerste en Tweede Kamer gaan Brusselse voornemens meer met deze ogen bekijken. En staatssecretaris Atzo Nicolaï (Europese Zaken, VVD) kondigde vorige week in Brussel de komst aan van een speciale subsidiariteitwaakhond op zijn departement aan, die erop zal toezien of bepaalde zaken wel `des Brussels' zijn.

Het blijft allemaal wat subjectief. Waar het ene land belang heeft bij een Europese aanpak, omdat er bijvoorbeeld een Europese subsidie aan vastzit, heeft het andere land dat juist niet. De waakhond zal het nog moeilijk krijgen. (MK)

Lokale lobby

Uit Straatsburg kwam vorige week opeens het bericht dat de Kamer van lokale autoriteiten van de Raad van Europa Nederland op de vingers tikte vanwege de afschaffing van een deel van de onroerendzaakbelasting. Of Nederland er maar voor wilde zorgen dat gemeentes over meer eigen belastingmiddelen konden beschikken.

Wat dat is, de Kamer voor lokale autoriteiten? Dat is een comité van de Raad van Europa, de uit 46 Europese landen bestaande organisatie die ruw samengevat samenwerkt op het terrein van het ontwikkelen en waarborgen van de democratie. In één van de subgroepen zitten vertegenwoordigers van lokale overheden. Voor Nederland gaat het om een viertal burgemeesters en wethouders, van wie overigens niemand vorige week aanwezig was bij de vergadering. Het secretariaat voor de Nederlanders berust bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en dat verklaart al meer. Want de VNG beijvert zich al decennialang voor het verkrijgen van meer eigen financiële middelen voor de gemeenten.Wat gaat Den Haag nu met `Aanbeveling 180' doen? Minister Remkes (Binnenlandse Zaken, VVD) laat via zijn woordvoerder weten er met ,,grote verbazing'' kennis van te hebben genomen. (MK)

Fiscale democratie

,,No taxation without representation'', zei de Britse econoom John Locke al. Maar in de discussie over het afschaffen van de onroerendezaakbelasting (ozb) is die spreuk omgedraaid: no representation without taxation. Op basis van die uitspraak hebben de Nederlandse gemeenten democratisch gezien weinig te zeggen, zo blijkt uit een vergelijking van Europese gemeenten en hun belastinggebieden. Zeker nu het gebruikersdeel van de onroerendezaak belasting per 1 januari 2006 verdwijnt, blijft er nauwelijks iets te innen over voor de gemeenten. Voordeel is dat de toorn van de burgers over te hoge belastingen zich ook niet tegen de gemeenten kan keren, maar dat lijkt een schrale troost met een lege lokale schatkist. (EK)

Aldus...

,,Er is geen garantie dat ik niet weer verval in hoerenloperij.'' (Oud-wethouder Rob Oudkerk in de Volkskrant van zaterdag)

,,We hebben een geweldige partij, maar wat nog veel belangrijker is: we hebben een geweldige boodschap, want we hebben een geweldige God!'' (ChristenUnie-voorman André Rouvoet in een toespraak tot het congres, zaterdag in Lunteren)

Les in luisteren

PvdA-leider Bos sprak met lokale lijsttrekkers.

Hij stelde vooral vragen.

PvdA-leider Wouter Bos was afgelopen zaterdag niet naar Leiden gekomen om de lijsttrekkers van zijn partij in de vier grote steden te vertellen hoe ze hun campagne moesten voeren voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart volgend jaar. Hij was gekomen om te luisteren.

Tijdens het jaarlijkse PvdA Kennisfestival in Leiden zaten de lijsttrekkers – Van Heemst (Rotterdam), Asscher (Amsterdam), Klijnsma (Den Haag) en Den Besten (Utrecht) – in kuipstoeltjes tussen panelen met de tekst Wouter Ontmoet. Bos zelf zat in het midden.

In het begin waren zijn vragen neutraal. Dachten de lijsttrekkers dat in hun stad rellen konden komen zoals in Frankrijk? Natuurlijk waren er problemen, zeiden de lijsttrekkers. Als zij het de komende jaren voor het zeggen hadden, zouden ze niet aarzelen om te komen met ,,klassieke PvdA-oplossingen''. Meer aandacht voor welzijnswerk bijvoorbeeld.

Bos vroeg hoe het kwam dat Rotterdam, Utrecht en Den Haag grote leefbaarheidspartijen hadden, maar Amsterdam niet. ,,Is dat de verdienste van Rob Oudkerk?'' Oudkerk, oud-Kamerlid, was in 2002 PvdA-lijsttrekker in Amsterdam. In het boek dat Oudkerk vorige week prestenteerde, Geen Weg Terug, staat dat hij de opkomst van de Leefbaren had kunnen stuiten. Volgens Asscher was de ergernis van kiezers in Amsterdam al eerder begonnen. In 1990 raakte de partij 9 van de 21 zetels in de raad kwijt.

Bos wilde ook weten hoe de lijsttrekkers gingen vermijden dat ,,de arrogantie'' erin sloop als de partij in het college kwam. Dat ,,het regentske'' zou overheersen. Van Heemst legde uit dat hij tijdens de college-onderhandelingen geen partijen zou uitsluiten.

Na de bijeenkomst zou Bos in Rotterdam folders uitdelen samen met Van Heemst. ,,Wat is je boodschap, Peter? Wat moet ik gaan zeggen?'' Van Heemst zei: ,,Je moet vooral gaan luisteren.'' (PdK)