Verse ster in buik Abramovic

Onder kunstliefhebbers hebben ze haast mythische proporties aangenomen, de performances die in de jaren zestig en zeventig in kleine galeries voor vaak slechts een handjevol bezoekers werden opgevoerd. Van de meeste optredens resten louter nog wat grofkorrelige zwartwitfoto's en schokkerige video's. Maar in het Guggenheim Museum in New York krijgt het grote publiek deze week de kans die historische optredens nog eens bij te wonen. Performancekunstenaar Marina Abramovic (Belgrado, 1946) voert er zeven dagen lang diverse beroemde performances nogmaals op.

Onder de titel Take Two brengt Abramovic re-enactments van zeven performances van grootheden uit de performancekunst, onder wie Valie Export, Bruce Nauman, Gina Pane en Vito Acconci. Zo zal ze morgen de legendarische performance How to Explain Pictures to a Dead Hare uit 1965 nadoen, waarin kunstenaar Joseph Beuys een dode haas kunstgeschiedenisles geeft. Maandag herhaalt Ambramovic haar eigen klassieker Lips of Thomas (1975), waarbij ze met een scheermes een Davidsster in haar buik kerfde.

Ambramovic, die onlangs uit onvrede met het Nederlandse kunstklimaat haar woonplaats Amsterdam verruilde voor New York, vroeg voor de performances persoonlijk toestemming aan de kunstenaars. Alleen Chris Burden, de Amerikaan die zich in 1973 liet kruisigen op het dak van een Volkswagen Kever stond niet toe dat zijn actie herhaald zou worden. Het Guggenheim had vooral problemen met Abramovic' eigen performance Rhythm 0 uit 1974. Hierin werd het publiek uitgedaagd om de kunstenares te verwonden met messen, scharen en een geladen pistool. Die performance is nu geschrapt, omdat de directie het risico van een geladen pistool te groot vond.