Toch de Russen

Dat zal je altijd zien. Schreef ik twee weken geleden dat Operatie Grote Draak ernstige vertraging had opgelopen en dat het nog heel lang zou duren voor China het sterkste schaakland ter wereld zou zijn, stormen de Chinezen vervolgens schijnbaar onstuitbaar op het wereldkampioenschap af.

Het wereldkampioenschap voor landenteams werd de afgelopen weken gehouden in Beer Sheva (Israël), met negen teams. Eén te weinig, want er horen tien ploegen te spelen. De open plaats had door Nederland bezet horen te worden, tweevoudig kampioen van Europa immers. Over wie het meest heeft gedaan om dat te verhinderen kunnen onze KNSB en de FIDE nog een tijdje kibbelen.

Alsof ze me niet gelezen hadden wonnen de Chinezen de ene wedstrijd na de andere. Twee ronden voor het eind stonden ze vier punten voor op Rusland. Andere landen hadden geen kans meer om kampioen te worden.

Het was duidelijk dat Rusland woensdag in de voorlaatste ronde iets in zou lopen. China moest tegen het sterke Armenië en Rusland tegen het Chinese vrouwenteam, dat door een vrouwvriendelijke gril van de FIDE tot dit kampioenschap was toegelaten.

Zelfs een ploeg bestaande uit de sterkste vrouwen ter wereld, met Judit Polgar aan het eerste bord, zou in dit toernooi een van de twee zwakste teams zijn geweest. Hoe prominent China in het vrouwenschaak ook is, zelfs het beste Chinese vrouwenteam zou in zo'n wereldkampioenschap weinig hebben in te brengen. Dat beseften de Chinese schaakleiders natuurlijk ook, en daarom stuurden ze een derderangsteam van jonge meisjes die een beetje mochten oefenen.

Woensdag won Rusland slechts met 3-1 van de Chinese vrouwen. Dat viel tegen. Maar de Chinese mannen verloren met 2,5-1,5 van Armenië, een meevallertje voor de Russen. Het betekende dat Rusland nog 2,5 punt achter stond. Donderdag moesten Rusland en China in de laatste ronde tegen elkaar. Alleen als de Russen met minstens 3,5-0,5 zouden winnen, waren ze wereldkampioen.

Aan het eerste bord waren Bu Xiangzhi en Peter Svidler al snel klaar. Bu stond iets beter, maar door remise te geven leek hij zijn plicht gedaan te hebben. Het was onwaarschijnlijk dat zijn drie landgenoten allen zouden verliezen, en alleen in dat geval zou China geen wereldkampioen worden.

Het gebeurde toch, en niet door miraculeuze gelukjes. De gestaalde kaders Alexander Grisjtsjoek, Alexander Morozevitsj en Jevgenij Barejev wonnen hun partijen op keurige, rechtlijnig manier. Normaal zou het niet eens een grote sensatie zijn geweest, maar in Beer Sheva leken de Chinezen een tijdje onverslaanbare superschakers.

Hier is een partij uit die periode, uit de match tussen China en de Verenigde Staten. Het Amerikaanse team zou je ook 'de Sovjet-Unie in ballingschap' kunnen noemen. Vier spelers, twee reserves en een teamleider, allen kwamen ze uit Rusland of Oekraïne.

Ni Hua (China)_Ildar Ibragimov (VS)

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 a6 4. Lxc6 dxc6 5. 0-0 Dd6 6. Pa3 b5 Dit wordt niet vaak meer gespeeld, omdat men de verzwakking van zwarts pionnenstelling te ernstig vindt. 7. c3 c5 8. Pc2 Lb7 9. a4 b4 Nieuw en waarschijnlijk niet goed. Gebruikelijk is 9...c4. 10. De2 0-0-0 Riskant, maar 10...Pf6 11. d4 zou heel goed zijn voor wit. 11. cxb4 cxb4 12. d4 exd4 13. Pcxd4 c5 14. Td1 Met dit mooie stukoffer wordt zwarts openingsopzet weerlegd. 14...cxd4 15. Txd4

MmldMchd

mimMmgag

gmMeMmMm

mMmMmMmM

GaMDGmMm

mMmMmHmM

MAMmKAGA

DMCMmMFM

Zwart heeft een rijke keus aan velden voor zijn dame, maar niets voldoet, bijvoorbeeld 15...Dc7 16. Tc4 Td1+ 17. Dxd1 Dxc4 18. Lg5 met winnende aanval. 15...Dxd4 Daarom offert hij zijn dame. Hij krijgt er een toren en twee stukken voor, op zichzelf ruim voldoende, maar zijn stukken zijn nog niet ontwikkeld en wit houdt koningsaanval. 16. Pxd4 Txd4 17. Lf4 Pe7 18. Tc1+ Pc6 19. De3 Lc5 Na 19...Td7 zou 20. Db6 heel onaangenaam zijn. 20. Dh3+ Kd8 21. Le3 Te8 22. Dxh7 Hij neemt liever een paar pionnen dan dat hij de kwaliteit wint, want juist zijn loper is een sterk stuk. 22...La7 23. Dxg7 Tdxe4 24. Df6+ Kc7 25. Lf4+ Kb6 26. h4 Te1+ 27. Txe1 Txe1+ 28. Kh2 Te6 29. Dxf7 Te7 30. Dd5 Lb8 Nu is het meteen uit, maar zwart kan met zijn ongecoördineerde strijdmacht op den duur toch niet verhinderen dat de witte pionnen naar dame lopen. 31. Lxb8 Pxb8 32. Dd8+ Zwart gaf op.