Kleine timmerman met verstand van ijs

Vandaag beginnen in Calgary de wereldbekerwedstrijden schaatsen. De Olympic Oval is de thuishaven van de Amerikaanse wereldkampioen Shani Davis. Volgens zijn coach Bob Fenn is hij alleen maar sterker geworden.

Shani Davis woont op tien kilometer van de Olympic Oval. Hij fietst elke trainingsdag, met walkman en ijsmuts, van zijn huis in Calgary naar de schaatsbaan. Hij kent elke millimeter ijs en verschijnt deze namiddag als enige zwarte rijder voor een laatste oefensessie. Met een grijns van oor tot oor. ,,Nee, geen interviews, misschien na de training, als die goed gaat tenminste.''

Davis, de materiaalfreak, toont nieuwe ijzers en oude schoenen. Hard leer, uit de hippere wereld van het shorttrack zijn echte passie. De langebaan is voor Davis een snellere manier om deze winter eeuwige roem te vergaren. Als shorttracker moet hij zich komende maand bij selectiewedstrijden in Michigan nog zien te plaatsen voor de Winterspelen. ,,Piece of cake'', weet zijn coach Bob Fenn.

Nog nooit heeft een schaatser in hetzelfde jaar aan beide disciplines meegedaan, laat staan medailles gewonnen. Het programmaboekje van `Turijn' maakt duidelijk hoe zwaar de combinatie is. Beide 1.000 meters worden in februari 2006 op dezelfde dag verreden. ,,Dan moet ik een helicopter huren om met hem van de ene baan naar de andere te vliegen'', lacht de Amerikaanse trainer, die Davis op diens veertiende ontdekte in zijn geboortestad Chicago. Fenn: ,,Ik zie hem daar nog de duinheuvels oprennen. Nog nooit zoveel kracht en souplesse bij elkaar gezien.''

De kleine kampioenenmaker hij hielp zijn landgenoot Eric Flaim in 1988 aan de wereldtitel allround beseft dat zijn huidige leerling op de langebaan meer medaillekansen heeft dan op de kortebaan. Fenn: ,,Fysiek is hij met zijn grote lijf in het nadeel bij het shorttrack. Op de langebaan gaan we voor twee gouden medailles; de 1.000 meter en de 1.500 meter moeten mogelijk zijn. Op de andere afstanden is hij een gevaarlijke outsider. Nee, de ploegentijdrit laat hij lopen. Interesseert hem niet. Hij houdt niet van teamsporten.''

Fenn is van beroep timmerman in de Amerikaanse stad Milwaukee, op vliegafstand van het Canadese Calgary. Hij heeft via de computer en de telefoon dagelijks contact met Davis. ,,Geen ideale situatie'', weet de privé-coach. ,,Mijn collega's staan de hele week samen op het ijs. Kun je nagaan hoe goed Shani onder gelijke omstandigheden zou zijn'', plaagt Fenn, die daarom zegt te rekenen op meer geld van Davis' Nederlandse privé-sponsor.

,,Nu krijgt Shani van DSB een bescheiden salaris en ik alleen een onkostenvergoeding. Ik zou graag een keer met meneer Scheringa (bestuursvoorzitter van DSB, red.) in contact komen. Met een extra zakcentje kan ik mijn timmermansbedrijf laten rusten en meer met Shani trainen'', zegt hij met een velbetekende knipoog. ,,Ik weet dat hij meer van voetbal houdt, maar enkele tienduizenden dollars per jaar moet toch mogelijk zijn'', verwijst Fenn naar de portemonnee van Scheringa. Deze miljardair in guldens is tevens voorzitter én geldschieter van voetbalclub AZ uit Alkmaar.

Met de Amerikaanse schaatsbond verkeren Fenn en Davis op voet van oorlog. Zij weigeren in sponsorkleding van de VS te trainen, en krijgen bij herhaling boetes opgelegd. Fenn: ,,Wij zouden een contract van 50.000 dollar op jaarbasis van de bond krijgen, maar ik heb nog geen rooie rotcent gezien. Ze kunnen doodvallen. Ik heb Shani gezegd dat hij met oogkleppen op moet rijden en zich niets van de pesterijen moet aantrekken. Ze zijn gewoon jaloers op ons succes. Als ze maar met hun poten van Shani afblijven. Ja, ook tijdens de Spelen. Ik sta langs de kant en niemand anders. Na afloop mogen ze goede sier maken. Wij weten beter.''

Volgens Fenn is Davis sterker dan vorig seizoen, toen hij in Moskou als eerste zwarte wereldkampioen allround werd gehuldigd. Davis was daar een sensatie, met zijn versnelling in de bochten en zijn elastieken lijf. De 22-jarige is fysiek nog lang niet volgroeid; mentaal zit hij bijna aan zijn plafond. ,,Shani weet op belangrijke momenten boven zichzelf uit te stijgen. Zeker, hij heeft ook zijn twijfels, maar alleen in de voorbereiding.''

Deze trainingsmiddag zit Davis voortdurend aan zijn materiaal te sleutelen. Volgens Fenn heeft hij ook problemen met een `lagere zit'. Hij rijdt naar de mening van zijn coach meer voorovergebogen dan afgelopen seizoen, om de luchtweerstand te verkleinen en de snelheid te verhogen. Davis ontkent overigens zich een andere rijstijl te hebben aangemeten. Fenn geeft niet op: ,,Het is een kleine aanpassing, die met het blote oog nauwelijks zichtbaar is. We hebben alles precies uitgestippeld. Shani is een perfectionist. Elke race moet volmaakt zijn.''

De laatste training voor de eerste wereldbekerwedstrijd is niet naar wens verlopen, verklaart Davis na afloop in het voorbijgaan. Hij wil of kan niet uitleggen waar het precies aan schort. Hij weet wel dat de Spelen pas over drie maanden beginnen. ,,Beter nu niet in vorm, dan straks in Turijn.'' En wat de combinatie met het shorttrack betreft: ,,Never a dull moment. Als ik van het ene begin te balen, schakel ik over op het andere. Volgende maand doe ik weer kleine rondjes.''