geld@nrc.nl

Door ingrijpende gebeurtenissen vergeten mensen vaak allerlei zaken goed te regelen. De gevolgen kunnen verstrekkend zijn.

Nabestaandenpensioen

Het pensioenfonds van mijn man heeft met ingang van 1 januari 2004 het nabestaandenpensioen gehalveerd. Dat lijkt mij nogal een drastische ingreep, maar ik hoor ook vaak dat het in de praktijk weinig uitmaakt voor de hoogte van het nabestaandenpensioen. Hoe zit dat precies?

(C.K.)

Of deze halvering veel effect heeft op de hoogte van het nabestaandenpensioen hangt af van leeftijd en huidige pensioenopbouw. Over elk jaar dat uw man pensioen opbouwde tot 2004, blijft het nabestaandenpensioen 70 procent van het ouderdomspensioen. Maar voor elk pensioenjaar dat uw man opbouwt na 1 januari 2004 bedraagt het nabestaandenpensioen 35 procent. Als uw man jong is en nog heel wat jaren moet werken voordat hij pensioen krijgt, merkt u veel van de halvering. Als uw man al ouder is en bijna met pensioen gaat, merkt u er niet veel van.

Pensioenderving

Tot maart 1997 werkte mijn vrouw voor een onderwijsinstelling. Zij werd bij een reorganisatie ontslagen en kwam in de WW. Zij was toen 54 jaar. Ze vond snel ander werk. Dit zou ingaan op 1 juli 1997. Vlak daarvoor gingen we met vakantie naar Frankrijk. Daar werden we slachtoffer van een roofoverval. Mijn vrouw raakte ernstig gewond. Sindsdien is zij patiënt. Na een jaar Ziektewet kwam ze in de WAO. Toen mijn vrouw WW ontving, bleef zij in het pensioenfonds van haar vorige werkgever. Maar nu blijkt dat er toen zij in de WAO kwam geen pensioenrechten werden opgebouwd. In die hectische tijd hebben we dit nooit tot ons door laten dringen. Ik moest mijn vrouw verzorgen, heb een kind en werkte nog. Nu ik zelf de pensioengerechtigde leeftijd nader, bekijk ik onze toekomstige inkomenssituatie. Nu ontdekken we dat er van haar pensioen 11 pensioenjaren ontbreken. Als mijn vrouw vanuit haar werksituatie arbeidsongeschikt was geraakt, was haar pensioen vele honderden euro's hoger uitgevallen dan nu, na twee maanden in de WW.

(C.L.)

Wat een vreselijk verhaal. U schrijft dat uw vrouw op het moment dat zij WW ontving nog in het pensioenfonds van haar vorige werkgever zat. Maar u schrijft ook dat het pensioen van uw vrouw hoger zou zijn als zij direct vanuit haar werksituatie arbeidsongeschikt geraakt zou zijn. Dat begrijp ik niet goed. Zolang er premie wordt betaald (hetzij door de vorige werkgever, hetzij door het Fonds Voortzetting Pensioenverzekering) maakt een pensioenfonds voor zover ik weet geen onderscheid tussen werkende en werkloze deelnemers. Wat wel een probleem kan zijn is dat het fonds niet wist dat uw vrouw arbeidsongeschikt was. Op zeker moment werden er geen premies meer betaald en was uw vrouw geen actieve deelnemer meer. Voor het fonds verdwijnt zij dan uit beeld. Bij arbeidsongeschiktheid gaat de pensioenopbouw echter premievrij door, maar dat gebeurt alleen als het fonds weet dat iemand arbeidsongeschikt is. Daar mankeert het meestal aan. Dat is ook logisch, want zoals u zelf al aangeeft, is dat niet het eerste waar je aan denkt in zo'n ingrijpende periode. En omdat uw vrouw op dat moment tussen twee banen in zat, zullen de werkgevers het ook niet gemeld hebben. U kunt de zaak het beste voorleggen aan de Ombudsman Pensioenen, 070-333 89 65 (www.ombudsmanpensioenen.nl). Als het probleem inderdaad veroorzaakt wordt door het feit dat het fonds niets wist van de arbeidsongeschiktheid, kan de Ombudsman bemiddelen. De meeste fondsen gaan dan over tot reparatie.

Werk in buitenland

Ik heb voor een Nederlandse werkgever zo'n 19 jaar in het buitenland gewerkt, binnen en buiten Europa. Ik had een lokaal contract en was uitgeschreven voor de Nederlandse belasting. Mijn werkgever en ik betaalden premie aan een Nederlands pensioenfonds. Die betalingen gingen af van mijn nettoloon, omdat de pensioenpremie in al die landen geen aftrekpost was. Binnenkort krijg ik in Nederland mijn pensioen. Van de premie is 19/35ste deel niet afgetrokken. Mag ik veronderstellen dat dat deel van mijn pensioeninkomen onbelast is?

(J.K.)

Waarschijnlijk wel. Maar het pensioenfonds houdt hier geen rekening mee en keert netto uit. Als er iets niet goed zit, draait het fonds namelijk op voor naheffingen. Omdat het om ingewikkelde berekeningen gaat (ik weet niet of je eenvoudig mag uitgaan van 19/35ste) zou ik de vraag voorleggen aan de belastingdienst. Dan weet u precies waar u aan toe bent. Bovendien is het pensioenfonds bereid minder belasting in te houden als er een beschikking van de inspecteur ligt.

Indexering

Na een dienstverband van 22 jaar veranderde ik in 1979 van baan. Tussen 1979 en 1996 – het jaar waarin ik met pensioen ging – bleef mijn pensioen hetzelfde. Maar daarna is het gestegen met 7 procent. Mijn oud-collega's die niet van baan veranderden kregen veel meer. Heb ik dezelfde rechten als zij? Mijn nieuwe werkgever heb ik verlaten in 1986. Ook het pensioen dat ik daar heb opgebouwd ging in 1996 in. Tot de pensioendatum is het bedrag niet geïndexeerd. Daarna wel. Is dit correct? Onlangs sprak ik een man die een studie heeft gemaakt van pensioenen. Die zei dat ik er niet op kon vertrouwen dat pensioenberekeningen correct zijn.

(T.S.)

De verschillen tussen pensioenregelingen zijn groot. Het lijkt erop dat u beide keren pensioen hebt opgebouwd bij een regeling die de rechten van slapers niet indexeert (slapers zijn mensen die niet meer deelnemen aan het fonds, maar nog niet gepensioneerd zijn). Dat komt vaker voor. Als u zeker wilt weten of dit het geval is, moet u contact opnemen met het pensioenfonds. Als u uw pensioen wilt laten narekenen, kunt u terecht bij de Nederlandse Bond van Pensioenbelangen, tel. 070-360 19 21 (www.pensioenbelangen.nl).

Wilma van Hoeflaken behandelt wekelijks pensioenzaken.