Geld van hulpactie Kosovo misbruikt

Een deel van de opbrengst van de hulpactie voor Kosovaarse vluchtelingen in 1999 is door onzorgvuldigheid en oneigenlijk gebruik verkeerd terechtgekomen.

Het Rode Kruis en Novib, twee van de negen leden van de Samenwerkende Hulporganisaties (SHO), staken in totaal een kwart miljoen euro in eigen zak. Andere SHO-leden, op Artsen zonder Grenzen na, gingen onzorgvuldig met het hulpgeld om. Eén miljoen euro kwam in handen van de Kosovaarse maffia.

Dat blijkt uit onderzoek van NRC Handelsblad naar de besteding van de omgerekend 52 miljoen euro die Nederlanders destijds overmaakten naar giro 555 voor de vluchtelingen uit Kosovo.

Rode Kruis en Novib geven de onregelmatigheden toe. Het Rode Kruis heeft inmiddels besloten tot een externe controle van de eigen boekhouding.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat met 900.000 euro de publieksactie voor Kosovo steunde, heeft vorige maand opdracht gegeven tot een externe accountantscontrole van de cijfers van de SHO. Reden daarvoor waren onregelmatigheden in de eindafrekening van de giro 555-actie die het departement eind vorig jaar ontdekte.

De SHO (Artsen zonder Grenzen, Cordaid, Nederlandse Rode Kruis, Novib, Kerkinactie, Stichting Vluchteling, Tear Fund, Terre des Hommes en UNICEF) hebben tot nu toe, zes jaar na het begin van de actie, geen afdoend financieel eindverslag kunnen presenteren aan het ministerie. ,,Zolang wij niet tot de laatste cent de verantwoording hebben, sluiten wij de boeken niet'', aldus minister Van Ardenne (Ontwikkelingssamenwerking, CDA).

De meeste SHO-leden hebben regels voor financiële controle, als die al bestonden, herhaaldelijk niet nageleefd. Ze verzuimden te controleren of geld correct was gebruikt door de (buitenlandse) hulpverleners die namens hen het werk in Kosovo uitvoerden. Waar onregelmatigheden bleken, is niet altijd opgetreden.

De slechte controle leidde er onder meer toe dat ruim één miljoen euro hulpgeld in handen kwam van de Kosovaarse maffia, bij de renovatie van scholen in Kosovo, een project van Novib. Met hulpgeld betaald werk aan de wederopbouw van scholen door Novib, Terre des Hommes en UNICEF blijkt slecht uitgevoerd, zo blijkt uit nader onderzoek in Kosovo.

Een woordvoerder van de SHO benadrukt dat de regels voor financiële verantwoording inmiddels zijn verbeterd. De SHO haalden sinds 1987 met 32 nationale inzamelingsacties ruim een half miljard euro op. Op dit moment lopen er acties voor de slachtoffers van de aardbeving in Pakistan en de tsunami in Zuidoost-Azië. De Kosovo-actie leverde, na de tsunami-inzameling, het meeste geld op.

GEEF!: pagina 36

www.nrc.nl: kosovo