De wereld van MSN

Kinderen voelen zich als een vis in het water op internet. Maar voor veel ouders is die wereld totaal onbekend.

KINDEREN hebben hun eigen wereld op internet. Met een eigen taal. Kom je bij mij om acht uur is kortweg bm@8. Ik ben bij Jetske is @Jetske. Als pa en ma in de buurt zijn, volstaan de letters paw (parents are watching).

De meeste volwassenen kennen die wereld niet. Maar ze willen wel graag weten waar hun kinderen mee bezig zijn. Sacha de Ruiter van Technika 10 Nederland geeft op verzoek van scholen en ouderverenigingen voorlichting over het internetgedrag van kinderen. Vanavond in de aula van basisschool De Terebint in Apeldoorn. Een kleine vijftig ouders en een paar docenten zitten onder heksenmutsen aan draadjes. Voorin de zaal vraagt De Ruiter: ``Wat zijn de gevaren op internet?'' ``De pornosites'', roept een moeder van achter uit de zaal. ``De sites met geweld'', zegt een vader. Natuurlijk schrikken kinderen van sommige pornografische afbeeldingen en extreem gewelddadige websites, zegt De Ruiter. ``Maar is dat nou echt gevaarlijk? Je kind slaapt even wat slechter, maar zit er ook een risico aan vast?''

Ze vindt van niet. Als er iets gevaarlijk is op internet, dan is dat het weggeven van privé-gegevens. Je e-mailadres of je echte adres geven aan een onbekende in een chatbox of op MSN (een programma van Microsoft waarmee je rechtstreeks kunt communiceren met mensen die je zelf selecteert). Al chattend met een onbekende laten weten op welke school je zit, waar je sport en op welke middag. Veel kinderen sturen een onbekende in een chatbox een foto van zichzelf. Of zetten allerlei privé-gegevens op een eigen homepage. ``Als je ziet welke foto's meisjes van elf, twaalf jaar daarop zetten. Sexy foto's van zichzelf languit op bed. Die foto's kunnen overal belanden. Ze maken de website voor zichzelf en voor hun vriendinnen, maar hebben niet in de gaten dat de hele wereld kan meekijken. Als ze dan een e-mail krijgen van een oudere kerel schrikken ze zich rot.''

Het is even stil in de aula van De Terebint. ``Doen kinderen dat? Chatten met een onbekende?'', vraagt een vader. Het antwoord van De Ruiter stelt hem niet gerust: kinderen chatten en MSNnen veel met onbekenden. Iedere MSN'er heeft een contactlijst van mensen die hij kan aanklikken om mee te praten. De contactlijst is een statussymbool. Kinderen proberen de lijst daarom zo lang mogelijk te maken. Ze voegen ook volslagen vreemden toe met wie ze maar een paar zinnen hebben gewisseld. De Ruiter: ``En dan zegt zo'n persoon: stuur eens een foto. Of: heb je ook een foto in bikini? En: kun je eens voor de webcam gaan staan?'' Opnieuw valt een stilte. Achter in de zaal kijkt een moeder haar buurvrouw aan. ``We weten er echt helemaal niks vanaf hè'', zegt ze.

Ouders zouden hun kinderen wel wat beter kunnen begeleiden, vindt De Ruiter. Ze vergelijkt het met het verkeer. Daar zitten ook risico's aan vast, maar het gaat goed zolang je je aan een aantal regels houdt. En het is aan ouders om kinderen die regels te leren. Regels als: geef niet te veel prijs van jezelf, geen adres of woonplaats en geen sportschool; stuur geen foto's van jezelf naar vreemden en zet ook geen uitdagende foto's op je homepage; ga niet naakt voor de webcam staan en maak nooit een afspraakje buiten de deur met een vreemde chatter. De Ruiter adviseert om af en toe eens samen met je kind achter de computer te gaan zitten. ``Laat hem maar eens vertellen wat-ie allemaal doet op internet. Begin daar zo vroeg mogelijk mee, dan weet je kind niet beter. Neem samen een MSN-lijst door. Kent je kind de personen op de contactlijst allemaal ook echt? Heb het met je kind daarover. Maak het bespreekbaar.''

Op tafel staan koffie, thee en koekjes. Ouders kunnen zich maar moeilijk inleven in de digitale wereld van hun kinderen, blijkt in de pauze. ``Ik spreek toch op straat ook geen wildvreemde aan?'', zegt een moeder en ze neemt een slokje thee. Een vader schudt niet begrijpend zijn hoofd. ``Dan zegt ze op het schoolplein: we MSNnen straks hé? En dan denk ik: waarom ga je niet gewoon samen spelen?''

Scholen zijn vaak heel trots op hun website. Zetten klassenfoto's online, foto's van docenten, soms ook foto's van individuele kinderen gemaakt door de schoolfotograaf. Niet doen, zegt De Ruiter. Een pester kan de foto van een klasgenoot bewerken en rondsturen. Of de klasgenoot te koop aanbieden op marktplaats.nl Want pesten gaat makkelijk op internet: de pester kan anoniem blijven. Docent Frank Weijdema van groep 8 steekt zijn hand op. ``We hebben van alle docenten op school een foto op internet staan. Ik begrijp dat als een leerling kwaad wil en hij is een beetje technisch...''

``Je hoeft er niet eens technisch voor te zijn'', onderbreekt De Ruiter. Vanachter uit de zaal roept een vrouw: ``Gewoon even klikken op de rechtermuisknop, Frank.''