Cartoonesk clipgeweld

Zelfs tot in de Tweede Kamer zijn videoclips van enige seksistische strekking onderwerp van gesprek, terwijl er op gemeentelijk niveau zelfs stemmen opgaan om de clipzenders maar helemaal van de kabel te halen. De aanleiding is triest genoeg: seksueel geweld, normvervaging en de rol die clips daarin zouden kunnen spelen. Het gaat natuurlijk vooral over hiphop- en r&b-clips, waarin grote, zwarte mannen druk in de weer zijn met zich gewillig aanbiedende vrouwen. Overigens zonder dat die clips veel explicieter worden dan het beeld van Birgit Schuurman die in haar nieuwe clip snoezig aan een lolly likt.

De vraag is of zulke clips nu onwenselijk gedrag veroorzaken, of eerder een afspiegeling zijn van dezelfde cultuur waarin zulke zaken zich afspelen. Eer die vraag beantwoord is zijn we alweer een boel billentrillende clips verder, maar om de proef op de som te nemen: als de komende tijd iemand van een hoog flatgebouw springt, moeten we de vinger eens oostwaarts wijzen.

In de buurt van de Berlijnse groep Rammstein kom je steevast het woord `controversieel' tegen, maar het is ondertussen een volstrekt ongevaarlijke vorm van controverse geworden. Natuurlijk horen we even de wenkbrauwen op te trekken als een groep die zich vernoemde naar het plaatsje Ramstein, waar bij een luchtshow in 1988 70 mensen omkwamen, een nummer `Benzin' noemt, en dat ook nog eens laat rijmen op `Terpentin' en `Kerosin'.

In het clipje zien we de mannen van Rammstein als stoere brandweerlieden, op weg naar een plek des onheils. Het betreft geen blusklus, maar een geek-achtig type dat op het punt staat om van een hoog gebouw te stappen. Onze helden rollen een vangnet uit, maar terwijl de jongeman die kant op springt, gaat het net scheuren. En dan gaat het beeld kies op zwart. Het is eigenlijk een net zo cartoonesk beeld als de rest van de clip. De brandweerauto baant zich met stoer geweld een weg, treinen, bomen, auto's en voetgangers omver rammend. Maar omdat de boel overduidelijk per computer gegenereerd is, wekt een en ander eerder de lachlust op dan afschuw over al dat verfoeilijke, smakeloze geweld.

Juist daarom maakt Rammstein zichzelf al volkomen onschadelijk, al zal niet iedereen die ooit zo'n soort zelfmoord meemaakte zulke taferelen op prijs stellen. Maar het is en blijft cartooneske fictie. Het is voor alle partijen goed om ook die gewraakte hiphop- en r&b-clips eens in dat licht te bekijken, hoeveel minder creativitieit daar doorgaans ook aan te pas komt. Of is het toch weer de angst voor grote zwarte mannen, die de ongerustheid aandrijft?