Buste

,,Opa is geen crimineel'', juichte Jorien van den Herik na zijn vrijspraak in hoger beroep. Van de verdenking van belastingfraude en valsheid in geschrifte bleef geen zeepbel over. Na zeven jaar te hebben rondgelopen met het `verwoestende stempel van verdachte' is er eindelijk gerechtigheid. Gisteren kon zijn uitgerekende kleinkind in alle eer en rust ter wereld komen.

Allicht gaat de voorzitter van Feyenoord in de tegenaanval. Met een verwoestende schadeclaim. Het Openbaar Ministerie zal bloeden. Terwijl het de afgelopen jaren al zoveel geld had uitgegeven om een aantal mensen, keer op keer, businessclass naar Australië te laten vliegen voor verhoor van de in 1995 naar Feyenoord getransfereerde Aurelio Vidmar.

Wat begon als een ordinaire belastingaffaire groeide uit tot een strafzaak en vervolgens tot een prestigekwestie. Vooral het laatste ligt gevoelig bij Jorien. De preses weet zich niet geliefd in Zeist en omstreken. Nogal wat `voetballeiders' hadden die grote bek uit Rotterdam graag zien hangen. Het ene prestige is het andere niet.

Van den Herik zei eerder al dat hij de hele lijdensweg als `mensonterend' heeft ervaren. Het persoonlijk leed was nauwelijks te dragen. ,,En wat denk je wat het met de reputatie van een zakenman doet als op CNN wordt gemeld dat je wordt vervolgd voor belastingontduiking?'' Hij had al die tijd in overzeese zakenkringen vaak het gevoel gehad dat mensen dachten: waar rook is, is vuur.

Jorien, de getekende?

Toch heeft hij zich flink gehouden. In de jaren van vervolging kwam de voorzitter onvervalst tevoorschijn als de Pim Fortuyn van het Nederlandse voetbal. Hij ranselde en geselde er lustig op los. Oud-minister Benk Korthals werd benoemd tot stoethaspel van de eeuw. Directeur Betaald Voetbal, Henk Kesler, was te bloempotterig voor woorden. Enfin, Zeist als bordeel voor bureaucraten waar hij, Jorien van den Herik, zich niet wenste te laten bevlekken.

In zijn nieuwjaarsboodschap tot club, pers en volk was er geen houden meer aan. Jorien liet dan zien dat hij vuur kon maken. Wat heet: brandstapels vlogen in de rondte. Niemand deugde, ook zijn meest nabije medewerkers niet. Bij mijn weten is alleen de oude verzorger Gerard Meijer miraculeus ontsnapt aan de banbliksems van de voorzitter. Reken maar dat technisch directeur Mark Wotte straks als eerste op de fileerlijst staat, om zijn schimmig transferbeleid.

Prachtig, die primitieve woede van een voorzitter die Willem-Alexander, Blatter, Bos, Melkert, Opstelten en Verdonk een enkele keer voor mag gaan in de parade naar het ereterras. Ook zij zullen weten dat het lelijk kan waaien in De Kuip. Het mooie aan Van den Herik is dat hij de tirades niet afstemt op zijn gehoor. Charme en hypocrisie zijn de hengsels van een andere moraal. Jorien is als Fidel: zijn eigen dogma.

Daar heeft het OM zich op verkeken. En je moet geen staatsverlater, kraker of anarchist zijn om er enig genoegen in te scheppen. Justitie was in het geval van de Feyenoord-voorzitter iets te gretig met haar lynchethiek. Er werd te scherp op de man gespeeld, met te grote woorden, met een te ruige ruchtbaarheid, te veel pathos van recht.

Ik zie de schaduw wel hangen over tekengelden in het voetbal. Onverminderd. Bij Anderlecht, bij NAC, bij Feyenoord en Willem II. Renze de Vries van Groningen is niet dood. Maar ik zie ook wat de FIOD niet ziet: onbezoldigde en naïeve clubliefde. Gescharrel om een ticket voor de UEFA Cup te bemachtigen, meer is het vaak niet. Nee, ambities onder de tafel deugen niet, maar ze zijn ook weer geen misdaad tegen de menselijkheid.

Jorien van den Herik heeft mijn liefde. Omdat hij zo graag opa is. Omdat hij de vrijheid van meningsuiting belijdt met een stalinistische overtuiging. Omdat hij achter zijn maskerades een liefdesgek is. Man met de grandeur van een roeping, eerder dan van een geweten.

De laatste tijd is hij te onzichtbaar. Ligt De Kuip in de Caraïben, Jorien? De Kale is wat meubilair altijd is: vertrouwenwekkend. De illusie van thuis zijn. Feyenoord doet het goed, maar de club heeft zonder Van den Herik geen gezicht. Jorien is vlag en wimpel van een een cultuur, van norsigheid, van zwemmen zonder handen, van Rotterdam.

Het is de hoogste tijd dat beeldhouwer Kees Verkade langskomt voor een buste van Van den Herik. Straks is het te laat.