Vloekende kindermoordenaar in `Frozen'

Op zijn bovenarm heeft de kindermoordenaar een tattoo van drie engelen die een duivel beschieten. Vakwerk vindt ie dat, echt mooi. In zijn geval is wel duidelijk wie er gewonnen heeft, hij is gevangen wegens het vermoorden en misbruiken van een groot aantal kinderen. Erg hevig lijkt hij daar niet onder te lijden, hij is een slechte man. Of niet? Heeft zijn lichaam de daad wel gepleegd, maar is zijn hoofd zo vermolmd dat hij er niets aan kon doen?

Over zonde versus overmacht gaat Frozen van Kikproductions, in de regie van Mette Bouhuijs. Het is de dans van de getourmenteerde pedofiel (Laus Steenbeeke) en zijn strakblonde onderzoekster (Wivineke van Groningen). Zijn schedel kwam in zijn jeugd meermalen in aanraking met gootsteen, vadervuist en stoeprand, zij probeert nu aan te tonen dat zijn frontale kwabben stuk zijn. Zijn geweten is als het ware bevroren, betoogt ze in lange medische monologen. Tegenover dit danspaar staat een woedende, achtergebleven moeder, gespeeld door Catherine ten Bruggencate, die ook de motor achter deze productie is. Twintig jaar lang heeft de moeder naar haar kind gezocht, alleen om er achter te komen dat het al die tijd al dood was. Begraven om de hoek van haar huis. Nu zoekt zij de confrontatie met de man die haar dit heeft aangedaan.

In Engeland werd Frozen in 1998 uitgeroepen tot `best new play'. Waarschijnlijk wegens de perfect afgewogen scènes vol helder leed. Het is een stuk waarin acteurs kunnen floreren en dat doet Catherine ten Bruggencate dan ook. Zij is de oermoeder, met ogen vol smeulende wanhoop. Haar twee tegenspelers kunnen minder goed met het materiaal uit de voeten. Zij moeten het hebben van stemmen die soms hysterisch uit de bocht vliegen en veel nerveuze trekjes.

Waarschijnlijk is het de bedoeling dat we gaandeweg sympathie gaan voelen voor de moordenaar. Hij kan er vanwege zijn kwabben immers niets aan doen. Pas als de moeder bij hem op bezoek is geweest krijgt hij last van hevige pijn in zijn borst. Dat zou wel eens berouw kunnen zijn, vermoedt de onderzoekster.

De uiteindelijke catharsis krijgen we niet cadeau: eerst moet er tot in detail worden stilgestaan bij alle daden van de kindermoordenaar. Hij mag gelardeerd met vloeken vertellen over zijn verzameling kinderporno, klaagt zelfs dat de Lolita-serie tegenwoordig schreeuwend duur is. Ook vindt hij het niet aardig dat de politie heeft gedreigd zijn eikel in plakjes aan zijn medegevangene te serveren.

Hoewel dus grof van taal, doet de voorstelling ook ongelooflijk gedateerd aan. Alsof je zit te kijken naar de onbeholpen theatrale voorloper van de true story tv-film, waarin het ergst denkbare gebeurt, maar waarin de heldin na hevige innerlijke strijd vergeeft en groeit. De boodschap van zulke films is eenvoudig: wie krachtig standhoudt, kan alles het hoofd bieden. Misschien dat Frozen ook zo'n geruststellend effect kan hebben, mits je de afgelopen twintig jaar geen televisie hebt gekeken.

Voorstelling: Frozen, door Kikproductions. Tekst: Bryony Lavery. Gezien: 3/11 Schouwburg Amstelveen. Tournee t/m 18/12. Inl. (030) 231 3416 of www.kikproductions.nl