Spandoeken weg na `kogel tegen raam'

De Amsterdamse politie ging afgelopen zaterdag volgens krakers extreem ruw te werk bij het weghalen van `smadelijke' spandoeken van hun gevel.

Krakers voeren met de politie altijd een vast stukje theater op. ,,We verzetten ons symbolisch. Gooien wat waterballonnen en gaan dan op de bank zitten'', vertelde een kraker gisteren aan de raadscommissie Algemene Zaken van de Amsterdamse gemeenteraad. Als de politie dan iets wil van de krakers, kan er worden overlegd. Tenminste, zo ging het altijd, dacht de kraker.

Afgelopen zaterdag hield de politie zich niet aan haar rol. Met veel geweld werd door een peloton van de mobiele eenheid een aantal spandoeken met leuzen aan het adres van minister Verdonk (Vreemdelingenzaken, VVD) verwijderd, aldus een woedende kraker. Hij benutte gisteren de mogelijkheid om bij een commissievergadering in te spreken. Drie minuten kreeg hij. Net genoeg om de `wandaden' van de politie op te sommen: zijn salontafel met servies was door de kamer gesmeten, de voordeur was in tweeën gezaagd, de gordijnen van de muur getrokken; de politie spoot pepperspray naar binnen en er werd gemept door de politie. ,,En waarom? Om een spandoek?''

Burgemeester Cohen zat er een beetje mee in zijn maag. Zaterdagochtend had hij in overleg met justitie besloten om de spandoeken met teksten als `Elf levend verbrand, Rita bedankt' en `Verdonk moordenaar', te laten verwijderen. Die bestempelde de hoofdofficier van justitie als smadelijk. De ,,algemeen dreigende sfeer'' rondom Verdonk speelde daarbij ook mee. Haar werkkamer zou namelijk beschoten zijn, zo werd er in Den Haag gezegd. Een dag later bleek van beschieting geen sprake, maar toen waren de spandoeken in Amsterdam al verwijderd. Zeer onverstandig, noemde Cohen daarom gisteren de manier waarop er vanuit Den Haag was gecommuniceerd over de mogelijke beschieting.

Ondanks deze uitleg waren veel partijen het er niet mee eens dat teksten aan het adres van Verdonk als smaad werden gezien. `Smakelijk' wilde niemand de teksten noemen, maar of ze daarom verwijderd moesten worden? GroenLinks-fractievoorzitter Maarten van Poelgeest herinnerde Cohen aan een uitspraak van Theo van Gogh. Van Gogh wenste Paul Rosenmöller kanker toe en zei: ,,Laat ons pissen op zijn graf.'' Na de moord op Van Gogh had Cohen deze woorden aangehaald, wist Van Poelgeest nog. ,,Dat mag in dit land, zei u toen.'' De actie van afgelopen zaterdag vond Van Poelgeest lijken op een inperking van de vrijheid van meningsuiting.

Uitingen over en protesten tegen gevoerd beleid zijn vaak niet leuk, juist pijnlijk, schrijnend en soms smakeloos, stelde PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher. `Rita bedankt', vond hij niet evident strafbaar en het optreden van de politie was in zijn ogen ,,nogal pittig''. ,,Het lijkt ons dat er zaterdag een onjuiste inschatting is gemaakt.'' De linkse partijen wachten eerst een rapportage van de politie af over het optreden. Als er dan nog vragen blijven, willen ze een onafhankelijk onderzoek.

Cohen zei dat hij alsnog wil dat de rechter gaat beoordelen of de uitingen op de spandoeken strafbaar zijn. Na afloop ging hij nog met de krakers in gesprek. Een van hen vertelde hem dat die politierapportage over hun eigen optreden hem gestolen kon worden. Hij had geen vertrouwen meer in de rechtstaat, liet hij Cohen weten. ,,Dat vind ik jammer. Laten we daar nog eens verder over praten'', zei Cohen daarop.

Plaatsvervangend korpschef B. Wijbenga hield tijdens de vergadering vol dat de politie de escalatie niet heeft gezocht. ,,Geweld is altijd een reactie op de belemmeringen die ons worden opgelegd'', zei hij. De agenten hadden ,,verantwoord en gefaseerd'' opgetreden. Over het gebruik van pepperspray kon hij niks zeggen, maar dat wordt onderzocht, net als de gewonde kraker. De rapportage moet over circa drie weken klaar zijn.