Dichtbevolkt gebied beter beschermd

Bevolkingsgroei en economische groei moeten meegewogen worden bij de strijd tegen hoog water. Dichtbevolkte gebieden zoals de Randstad zullen om die reden zwaarder beschermd moeten worden tegen overstromingen dan gebieden met weinig inwoners.

Dat is onderdeel van een plan van staatssecretaris Schultz Van Haegen (Verkeer en Waterstaat, VVD) waarmee de ministerraad vandaag naar verwachting zou instemmen. Met dit plan is volgens het kabinet sprake van een ,,herijking'' van de strijd tegen het hoogwater. Niet alleen een waterstand die slechts zelden voorkomt moet een rol spelen, maar ook andere oorzaken van overstromingen zoals scheuren in een dijk. Ook moet meer rekening worden gehouden met de gevolgen van overstromingen, bijvoorbeeld het aantal bewoners in een gebied.

Nu nog neemt het rijk alleen maatregelen als dijken niet voldoen aan een norm dat een waterkering bezwijkt bij een waterstand die bijvoorbeeld eens in de tienduizend jaar voorkomt. Volgens deze denkwijze zijn de Deltawerken ontworpen. De normen liggen sinds 1996 vast in de Wet op de waterkering.

,,De afgelopen jaren is door verschillende partijen aangegeven dat de wettelijke systematiek niet meer aansluit bij de huidige tijd'', aldus de staatssecretaris in een brief die zij vandaag aan de Tweede Kamer stuurt.

Er is de laatste jaren veel meer bekend geworden over ,,faalmechanismen'' van waterkeringen, zoals niet werkende constructies, barsten in dijken, afschuivende taluds en `piping', waarbij water onder de dijk door het achterland in stroomt. Dit soort mechanismen kunnen even goed overstromingen veroorzaken als zeldzaam hoge waterstanden. Bescherming tegen deze extreem hoge waterstanden wordt nu nog vertaald in normen zoals de theoretische kans dat een dijk bezwijkt niet hoger mag zijn dan één op tienduizend per jaar.

Ook zou meer aandacht moeten komen voor de effecten van deze overstromingen op het achterland. Er moet een ,,gerichte discussie'' komen over de vraag wat de maatschappij over heeft voor het beschermen van meer of minder risicovolle gebieden.

Deze discussie is ,,extra relevant'' door klimaatverandering en bodemdaling. ,,We zijn nog nooit zo veilig geweest, maar ook nog nooit zo kwetsbaar'', aldus een van de bronnen rond het kabinet, doelend op gegroeid aantal inwoners en de toegenomen economische waarde in lager gelegen delen van Nederland.

Het ministerie heeft de afgelopen jaren onderzoek gedaan naar het vervangen van de zogenoemde overschrijdingskans door een overstromingsrisico. De huidige normen gaan uit van een overschrijdingskans per dijkvak, terwijl de overstromingskans bestaat uit de kans op het bezwijken van een waterkering door verschillende oorzaken en dan ook nog eens voor een hele dijkring.

,,Het leven in de delta zoals Nederland is niet zonder risico's. Ondanks alle inspanningen kan er een overstroming plaatsvinden. We beseffen dat niet iedere dag, maar recente voorbeelden in het buitenland drukken ons met de neus op de feiten'', aldus staatssecretaris Schultz.

KUSTWERING: pagina 6