Rechter hekelt nazorg Schiphol

Twee overlevenden van de brand in cellencomplex K van het detentiecentrum op Schiphol moeten worden overgeplaatst. Ze krijgen geen goede nazorg in de `bajesboot' te Rotterdam en het detentiecentrum Zeist, waar ze naartoe waren gebracht na de brand. Dat heeft de Amsterdamse rechtbank dinsdag bepaald in uitspraken die gisteren de advocaten bereikten.

Volgens de rechter was aan de gedetineerde te Zeist een week na de brand ,,nog immer niet de toegezegde zorg verschaft''. Aan toezeggingen in de andere zaak was ,,nog geen uitvoering gegeven''.

Justitie hoeft het tweetal niet meteen over te plaatsen omdat het ministerie van Justitie een beroep tegen de uitspraak bij de Raad van State heeft ingesteld.

De uitspraken staan haaks op uitlatingen van minister Verdonk (Vreemdelingenzaken, VVD). Zij houdt vol dat de opvang van de overlevenden van de brand op Schiphol-Oost in het algemeen zorgvuldig gebeurt. Alle gedetineerden zijn ,,individeel opgevangen''. De minister schrijft dat in antwoord op vragen van de Kamerleden Straub (PvdA) en De Vries (PvdA). ,,Ook zijn aan hen extra telefoonkaarten en andere zaken, zoals tabak, kosteloos ter beschikking gesteld'', aldus de minister.

De twee gedetineerden, uitgeprocedeerde asielzoekers, zijn cliënt van de Stichting Rechtsbijstand Asiel Nederland (SRA). J. Ghomasie van SRA benadrukt dat het om individuele uitspraken gaat, maar sluit niet uit dat het ,,gevolgen kan hebben voor de andere 248 gedetineerden'' die zijn overgeplaatst naar Zeist en Rotterdam. Een van de twee zat in vleugel J, naast K waar in de nacht van 26 op 27 oktober de brand woedde die aan elf mensen het leven kostte.

Het rechterlijke oordeel komt overeen met de bevindingen van advocaten, vluchtelingenorganisaties en het Kamerlid Vos (GroenLinks) na gesprekken met cliënten en bezoeken aan detentiecentra in Zeist en Rotterdam. De Tweede Kamer zou vanmiddag in een spoeddebat met de ministers Verdonk en Donner (Justitie, CDA) de ,,volstrekt inadequate nazorg aan de orde stellen'', aldus Vos. Zij eist dat de betrokken vreemdelingen worden overgeplaatst.

Verdonk schrijft juist aan de Kamer dat er extra alertheid was gevraagd bij het personeel voor de noden van deze groep en dat er intensieve psychologische zorg is verleend. De bewindsvrouw kan niet uitsluiten dat in een enkel geval de opvang ,,minder bevredigend'' was. Dat er weinig ruimte is voor luchten en dat één keer per dag eten wordt gebracht, hoort volgens haar bij de regels in penitentiaire inrichtingen.

Advocaat R. Ketwaru, van de Libiër die eerder deze week is aangehouden op verdenking van brandstichting in het cellencomplex op Schiphol-Oost, ontkent dat de man ,,strafrechtelijk gezien verantwoordelijk is voor de brand''. De Libiër, die inmiddels is overgeplaatst naar het ziekenhuis van de gevangenis in Scheveningen, raakte zwaargewond bij de brand.

De advocaat zei dat zijn cliënt wel ,,een aansteker heeft gevraagd en gekregen'' maar dat hij de brand niet ,,opzettelijk'' heeft aangestoken. Verder wilde hij niet op de zaak ingaan. De 25-jarige verdachte zou volgens de advocaat vandaag worden voorgeleid.

Gisternacht woedde op de `bajesboot' in de Merwehaven te Rotterdam een ,,kleine brand'', aldus de politie. Vier personen die vastzitten op de boot, zijn aangehouden voor brandstichting. De illegale vreemdelingen die op de boot verblijven, hoefden niet te worden geëvacueerd en niemand raakte gewond. De politie gaat ervan uit dat de brand is aangestoken.