`Het Westen heeft het Oosten altijd misbruikt'

In Turkije is het nieuwe boek van Burak Turna een bestseller. Het gaat over hoe nazi's de macht grijpen in de EU en alle Turken in Europa om zeep willen helpen. Wat brengt Turna tot het schrijven van zo'n boek?

Het is geen fijn universum dat Burak Turna in zijn roman De Derde Wereldoorlog beschrijft. Arnold Schwarzenegger is president van de Verenigde Staten. Het Pentagon werkt aan een geheim programma om een asteroïde te laten inslaan in China. In Europa winnen de neo-nazi's elke dag aan macht en voeren zij gruwelijke slachtpartijen uit onder Turken.

Volgens Turna steekt achter al dit onheil een geheime club van rooms-katholieke kardinalen: zij willen de wereld hervormen aan de hand van een christelijk geheim dat te vinden is in de antieke Britse `grondwet', de Magna Carta uit 1215. Maar gelukkig is er een Turk die het tegen al deze slechteriken wil opnemen: Oguz. Gesteund door de liefde van zijn vriendin Rüya redt hij de wereld van de christelijke catastrofe.

`Politieke fictie' noemt Turna zijn boek De Derde Wereldoorlog dat in elke Turkse boekhandel te vinden is. Er zijn inmiddels al zo'n honderdduizend exemplaren verkocht, aldus de schrijver zelf. Daarmee schreef Turna in korte tijd zijn tweede bestseller. Eerder al publiceerde hij Metal Firtina (`Storm van Metaal') dat beschrijft hoe de Verenigde Staten Turkije proberen te bezetten maar door alert optreden van enkele koene Turken van hun snode plannen moeten afzien.

Waarom kopen Turken massaal een boek over moordpartijen onder Turken in Europa, terwijl hun land sinds vorige maand met de Europese Unie over lidmaatschap onderhandelt? Volgens Turna vinden lezers zijn boek een aangename verfrissing na alle leugens in de media over de `vriendschap' tussen Turkije en Europa. ,,Ik schrijf politieke fictie, de helft van wat ik schrijf is waar, de andere helft niet. Alles zou echter waar kunnen zijn. Een lezer schreef mij: in uw boek lees ik voor het eerst hoe alles in de toekomst zou kunnen lopen, in de media hoor ik daar nooit iets over. Zulke reacties geven mij een goed gevoel.''

In feite maakt het boek van Turna deel uit van een lange traditie in de Turkse populaire cultuur. Tot de kern van de Turkse nationale psyche behoort het gevoel dat Turken goede mensen zijn maar dat niemand in de wereld van hen houdt. In Turkije is daarom het genre van `de koene Turk die uiteindelijk alles en iedereen redt' buitengemeen populair. Zo zijn er ontelbare films waarin de befaamde acteur Cünyeit Arkin een heldenrol vervult à la Oguz in Turna's boek. Veel Turken hebben zich de overduidelijke afkeer waarmee een aantal Europese landen de onderhandelingen met Turkije begint, duidelijk aangetrokken dus het genre van de koene Turk lijkt een gouden toekomst voor zich te hebben.

Opvallend is de intense haat tegen het Westen en zijn tradities. Van alle Europese landen kiest alleen Rusland de zijde van Turkije in de dreigende Derde Wereldoorlog. Dat is opvallend omdat – zeker sinds Atatürk, de vader van de Turkse Republiek – veel Turken het Westen en zijn traditie zien als een voorbeeld. Maar volgens Turna is dat een grote fout. ,,Het Westen heeft het Oosten altijd misbruikt. Slavernij, economische uitbuiting – het Westen heeft alle rotzooi die het kon vinden over het Oosten uitgekieperd.'' In het boek refereert Turna daarom iedere keer aan het christelijke geheim dat vervat ligt in de Magna Carta. ,,Ik wilde aantonen dat de slechtheid van het Westen er al honderden jaren inzit, vanaf het begin, en dat het niet iets is dat de laatste tijd ineens de kop opstak.''

Hoezeer Turna het Westen verwerpt, wordt duidelijk in de passage over de inspiratiebronnen van zijn held Oguz. Elke Turk weet dat Atatürk zijn denkbeelden ontleende aan de Franse Revolutie en een bewonderaar was van Voltaire en Rousseau. Maar Turna's held Oguz wordt geïnspireerd door een soort ninja-monnik uit Vietnam. De wijze man heeft banden met de Filippijnen en weet daarom zeer goed hoe de Verenigde Staten daar aan het begin van de twintigste eeuw grote moordpartijen aanrichtte onder moslims. ,,En de toenmalige Ottomaanse sultan hielp ze daarbij'', zegt Turna.

De verwijzing naar de sultan is een van de weinige lelijke woorden die er in het boek over Turken vallen. Zijn Turken niet al te koen in Turna's boek? ,,Veel Turken vinden juist dat ik in Storm van Metaal te kritisch was'', zegt de schrijver. ,,Ik beschreef daar hoe bijna niemand iets deed tegen de Amerikaanse invasie en daar heb ik toch flink wat kwade reacties op gekregen. Ze zeiden: waarom doe je alsof wij zo lamlendig zijn?''

Lamlendigheid zal niemand Turna's held Oguz ten laste kunnen leggen. Wat wel een legitiem punt lijkt, is dat hij zo bovenmenselijk is. Heeft hij bijvoorbeeld seks met zijn vriendin Ruya? Nee, zegt Turna beslist, hij respecteert haar. Veel Turkse mannen zouden de nabijheid van zo'n stoot als Ruya (haar naam betekent `droom') zonder de mogelijkheid van intimiteit als een marteling ervaren die erger is dan welke Derde Wereldoorlog dan ook. Maar niet Oguz dus. Gelukkig maar voor Turkije en de wereld, zouden veel lezers zeggen: wie anders dan Oguz kan ons van alle rottigheid redden?

Uit recent opinieonderzoek blijkt dat de Turske bevolking nog steeds vrij positief staat tegenover toetreding tot de Europse Unie. De Turken zijn blijkbaar ook minder tegen Europa dan tegen de Verenigde Staten, want de verkoop van De Derde Wereldoorlog is, zo meldt een grote boekhandel in Istanbul, beduidend lager dan van Turna's eerste boek.