Het beeld

Heb ik echt nooit eerder Julius Caesar de Rubicon zien oversteken? 10 januari van het jaar 49 voor Christus: de proconsul overschrijdt het onooglijke grensriviertje tussen Gallië en Italië en realiseert zich dat deze mars op Rome het begin van een burgeroorlog betekent. Die zal leiden tot het einde van de republiek en het begin van het keizerrijk.

Films en televisieseries over het antieke Rome concentreren zich meestal op de nadagen van het imperium, vervuld van orgiën en pyromane, verwijfde of wellustige keizers, dan wel op de moreel beladen strijd tussen humane christenen en wrede heidenen. In Hollywood wisten ze wel aan welke zijde je je hoorde te scharen.

Dan waren er films als Cleopatra, en diverse verfilmingen van Shakespeare's Julius Caesar, maar ik ken nauwelijks accurate films over de intriges van consuls, tribunen en senatoren in de klassieke periode. De populairste televisieserie, naar Robert Graves' I, Claudius (1976), ging over een keizer met heimwee naar de republiek.

I, Claudius was ook het grote voorbeeld van Rome, de twaalfdelige serie die sinds vorige week op BBC en Canvas te zien is. De coproductie van BBC en het Amerikaanse HBO heeft producenten en regisseurs gemeen met The Sopranos en Six Feet Under en staat voorlopig in de annalen als de duurste televisieproductie aller tijden: 100 miljoen dollar. Bij de opnamen in de Romeinse studio Cinecittà zagen twee Nederlandse zogeheten script supervisors, Charlotte Fontijn en Annemarie van de Mond, erop toe dat er geen fouten werden gemaakt.

Je mag hier dus wel van een prestigeserie spreken. Na twee door Bond-regisseur en documentarist Michael Apted geregisseerde afleveringen (woensdag op BBC2, zondag herhaling op BBC1, maandag nieuw deel op Canvas) is de eerste indruk nog vooral een gevoel van overdondering. Er is veel spektakel, waaronder grootse decors, massascènes, veldslagen, bloed en seks. De senaat is een Poolse landdag en Marcus Antonius een onbevredigbare geilaard. Overdonderend is ook de hoeveelheid personages. Zelfs (ex-)gymnasiasten wordt een bezoek aan de website www.bbc.co.uk/drama/rome ernstig aanbevolen om ze uit elkaar te houden. Zo'n vroegrijpe knaap Gaius Octavianus is interessanter als je weet dat hij later keizer Augustus zal worden.

Deskundigen prijzen de scenarioschrijvers om de historische accuratesse. Of het echt goede televisie is, dat weet ik nog zo net niet. Ik heb, net als bij I, Claudius, een beetje last van de door de casting opgelegde gelijkstelling tussen Britse en Romeinse aristocraten. Dat sommige personages er af en toe een Italiaans woordje tegenaan gooien (,,Bene!'', alsof Tony Soprano een pizzeria betreedt) en dat de enige twee in Caesars De bello Gallico genoemde gewone soldaten, Titus Pullo en Lucius Vorenus, een hoofdrol krijgen, zijn vooral interessante pogingen om het realiteitsgehalte wat op te krikken.

Ik ben blij met de straatbeelden van het Forum en de reportages uit de senaat, en met dat beeld van de Rubicon, maar geloof toch dat The Sopranos gelaagder drama oplevert. Het kan ook zijn dat het even wennen is; zodra ik foutloos alle samenzweerders en fatale vrouwen uit elkaar kan houden, kom ik misschien toe aan het savoureren van de diepere lagen.