EU maant Turken tot hoger tempo

Het tempo van de hervormingen in Turkije op zijn weg richting EU is dit jaar afgenomen. Dit zegt de Europese Commissie in het jaarlijkse voortgangsrapport dat gisteren is gepresenteerd.

De Europese Unie is begin vorige maand de onderhandelingen met Turkije over het lidmaatschap officieel begonnen. Volgens de Unie was het hervormingsproces zodanig gevorderd, dat deze stap op weg naar het volledig lidmaatschap kon worden gezet. Maar de Unie besloot vorig jaar tevens dat jaarlijks over de ontwikkelingen in Turkije zou worden gerapporteerd. Mocht Turkije ernstig in gebreke blijven, dan kunnen de gesprekken over het lidmaatschap worden stopgezet.

Vooral op het terrein van de schending van mensenrechten moet meer actie worden ondernomen, stelt het dagelijks bestuur van de Unie in het gisteren gepresenteerde rapport. Hoewel de Turkse regering een `nultolerantie'-beleid heeft afgekondigd tegen martelpraktijken, worden er volgens de EU-rapportage nog steeds gevallen gemeld. Ook is er nog altijd sprake van mishandeling van gevangenen. ,,Voortgaande inspanningen zijn nodig om deze praktijken uit te roeien'', aldus de Commissie.

In het rapport wordt voorts geconstateerd dat op het gebied van godsdienstvrijheid ,,nog maar heel weinig vordering'' is gemaakt. Niet-moslimgemeenschappen blijven moeilijkheden ondervinden bij het uitoefenen van hun geloof. Ook worden de rechten van minderheden nog onvoldoende gerespecteerd, meent de Commissie. Hetzelfde geldt voor de rechten van vrouwen. Er is volgens de rapportage meer aandacht voor, ,,maar geweld tegen vrouwen blijft een zaak van serieuze zorg''.

Bij de presentatie van de documenten gisteren in Brussel onderstreepte eurocommissaris Rehn (Uitbreiding) nog eens dat Turkije zijn havens moet openstellen voor Grieks-Cypriotische schepen.

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Abdullah Gül, liet in een eerste reactie weten dat Turkije het rapport ,,zorgvuldig zal bestuderen''. Gül voegde daar direct aan toe dat de EU de hereniging van Cyprus niet moet verwarren met de toetreding van Turkije. Volgens Gül hoort de hereniging van Cyprus thuis bij de Verenigde Naties. Hij beloofde dat binnenkort op het hoogste niveau binnen de Turkse regering bekeken wordt hoe het hervormingsproces in Turkije weer versneld kan worden.

De Europese Commissie liet gisteren ook weten dat Macedonië de status van kandidaat-lid van de EU kan krijgen. De onderhandelingen kunnen beginnen op het moment dat de ontwikkelingen in het land voldoende in overeenstemming zijn met de algemeen geldende lidmaatschapscriteria. Een datum wordt door de Commissie niet genoemd.

Macedonië krijgt, als de regeringsleiders van de lidstaten van de Unie de aanbeveling volgende maand overnemen, een plek in de `wachtkamer' van de EU. Andere Balkan-landen, Albanië, Bosnië en Servië-Montenegro is wel uitzicht op het EU-lidmaatschap geboden, maar zij zitten nog in een eerdere voorfase.