Brussel: de `hete' wijk van vuilnisbakscholen

Tientallen auto's zijn er de afgelopen nachten in België in brand gestoken, maar echt groot nieuws is dat niet. Politici onthouden zich in de journaals van stoere uitspraken zoals de Franse minister van Binnenlandse Zaken Sarkozy. Filip Dewinter van het Vlaams Belang is een uitzondering.

Een van de Brusselse wijken waar de afgelopen nachten auto's vlam vatten is Molenbeek, net buiten het centrum. Hassan Rahali (38) woont daar al een kwart eeuw. Hij heeft er een restaurant en handelt in onroerend goed. En is net weer vader geworden. Kortom hij heeft het druk. Toch gaat hij 's avonds om tien uur de straat op om tot diep in de nacht te praten met jongeren, samen met drie tot zes andere wijkbewoners. Het zijn zelfbenoemde buurtvaders. Ze werken niet in opdracht van gemeente of politie en krijgen geen subsidie.

Rahali: ,,Ik ben een Belg, vind ik. Ik spreek Frans, ik spreek Nederlands en een beetje Arabisch. Maar ik blijf `bruin'. Als er slechte dingen gebeuren op straat dan beroert dat mij rechtstreeks, dan is de hele gemeenschap schuldig.''

Molenbeek is een aangename, multiculturele buurt, vindt Rahali. ,,Er wonen honderden nationaliteiten, waaronder veel Belgen van Marokkaanse afkomst, zoals ik. Maar er zijn ook al heel lang twee groepen: autochtoon en allochtoon. Wij hebben dezelfde problemen als Frankrijk. Toch is er één verschil: er zijn hier geen getto's, geen hoge torens waar alle mensen met sociale problemen in zijn gestopt. Als je hier over straat loopt, denk je nog steeds: dit is België.

,,Sommigen van de jongens met wie ik praat, zeggen over de rellen in Frankrijk: `Goed gedaan'. Zonder dat ze weten wat daar precies gebeurt. De meesten keuren het niet goed, maar vinden dat ze ook gediscrimineerd worden. Ze zeggen dat het hier ook kan ontploffen.

,,Ik ben daar niet echt bang voor. Het is stoer gedrag, vandalisme. Maar we moeten wel lessen trekken uit wat in Frankrijk gebeurt. Er zijn hier genoeg sociale problemen. De scholen in buurten als Molenbeek zijn slecht, het zijn écoles poubelles, vuilnisbakscholen. Terwijl onderwijs zo belangrijk is. Daar moet in worden geïnvesteerd. Ook het onderwijs moet veranderen.

,,En voor een jongere die wil leren, is het niet goed als hij met vijf anderen in een kamer moet slapen. Er is hier een groot tekort aan goede, betaalbare woningen. En er ís discriminatie. Ik spreek jongeren die een goede opleiding hebben, die Frans én Nederlands spreken, maar geen baantje vinden.

Rahali herinnert zich dat zijn familie verhuisde van het kleine Sint-Niklaas naar het grote Brussel toen hij een kind was. ,,Hier voelde ik voor het eerst dat blanke Belgen anders naar me keken. Ik passeerde op de trap van de metro een dame. Ze klemde haar tas tegen haar lichaam, bang als ze was dat ik hem zou gaan stelen. Ik was toen twaalf. Ik vond het zó beledigend.''

Dit is de eerste bijdrage van Jeroen van der Kris als correspondent in Brussel.